Pada 2023 Mereka Satu Calon; Kini BN dan PH Bertelagah di 24 Kerusi — Apa Kesannya?

Salah satu perubahan terbesar antara PRN 2023 dan PRN-16 kali ini tidak melibatkan PN atau BERSATU langsung — ia tentang dua rakan Kerajaan Perpaduan itu sendiri. Pada 2023, BN dan PH bertanding buat kali pertama sebagai satu pakatan: satu calon bagi setiap kerusi, mewakili kedua-dua pihak, dan bersama-sama mereka menang 31 daripada 36 kerusi. Pada 2026, susunan itu tidak berulang di Negeri Sembilan. PH meletakkan calon di kesemua 36 kerusi, BN di 25 — dan di kerusi yang ditandingi kedua-duanya, mereka kini menjadi lawan.

24 daripada 31 kerusi mereka: kini bertelagah

Angkanya jelas daripada senarai calon rasmi. Di 25 kerusi, BN dan PH kedua-duanya meletakkan calon — bertanding sesama sendiri. Dan 24 daripada 25 kerusi itu ialah kerusi yang pakatan BN+PH menang bersama pada 2023. Dengan kata lain, lebih tiga perempat daripada kerusi yang mereka menang sebagai satu pihak dua tahun lalu kini diperebutkan antara satu sama lain. Sembilan daripadanya pertarungan satu lawan satu terus — PH lawan BN, tanpa pihak ketiga yang bererti.

Mereka kekal sekutu di peringkat persekutuan, tetapi di atas kertas undi Negeri Sembilan, mereka dua nama berasingan yang bersaing merebut pengundi yang sama.

Di mana mereka tidak berlanggar

Pemisahan ini bukan menyeluruh. Di 11 kerusi, PH berdiri tetapi BN tidak — kebanyakannya kerusi majoriti Melayu tempat cabaran utama datang daripada PN pimpinan PAS dan BERSATU, dan BN tidak bertanding. Di kerusi-kerusi itu, PH menjadi satu-satunya wajah bekas pakatan, berdepan calon PN dan BERSATU yang bertanding secara berasingan. Jadi peta 2026 sebenarnya dua cerita: di 25 kerusi BN dan PH berlawan; di 11 kerusi selebihnya, hanya satu daripada mereka muncul.

Sembilan pertarungan satu lawan satu, kerusi demi kerusi

Sembilan daripada 25 kerusi itu ialah pertarungan satu lawan satu tulen — BN lawan PH, tanpa BERSATU atau PN yang bererti. Inilah gambaran paling jelas bekas sekutu kini berlawan. Empat ialah kerusi bandar majoriti Cina (DAP lawan MCA), lima kerusi majoriti Melayu (PKR atau Amanah lawan UMNO). Bagi setiap satu, calon kedua-dua pihak dan profil demografi pengundinya daripada Daftar Pemilih rasmi 2026:

N1 Chennahkajian kerusi →

Loke Siew FookPenyandang

DAP · PH

Siow Kong Choon

MCA · BN

Melayu 47.8%Cina 42.6%India 2.0%Orang Asli 6.3%Lain-lain 1.4%

N8 Bahaukajian kerusi →

Teo Kok SeongPenyandang

DAP · PH

Chong Fui Ming

MCA · BN

Melayu 30.4%Cina 58.0%India 10.8%Orang Asli 0.0%Lain-lain 0.8%

N18 Pilahkajian kerusi →

Datuk Noorzunita Begum Mohd IbrahimPenyandang

PKR · PH

F Leza Md Yasin

UMNO · BN

Melayu 65.6%Cina 24.7%India 8.7%Orang Asli 0.0%Lain-lain 1.0%

N19 Joholkajian kerusi →

Mohd Zailan Mohd Munawar

AMANAH · PH

Datuk Saiful Yazan SulaimanPenyandang

UMNO · BN

Melayu 73.7%Cina 15.5%India 5.2%Orang Asli 5.1%Lain-lain 0.5%

N26 Chembongkajian kerusi →

Danish Nazran Murad

PKR · PH

Datuk Zaifulbahri IdrisPenyandang

UMNO · BN

Melayu 82.0%Cina 5.9%India 9.7%Orang Asli 1.3%Lain-lain 1.0%

N27 Rantaukajian kerusi →

Dr Azizul Hakim Mahdi

PKR · PH

Datuk Seri Mohamad HassanPenyandang

UMNO · BN

Melayu 56.1%Cina 15.3%India 27.0%Orang Asli 0.0%Lain-lain 1.6%

N29 Chuahkajian kerusi →

Datuk Yew Boon LyePenyandang

DAP · PH

Pau Jeou Ching

MCA · BN

Melayu 24.8%Cina 53.4%India 21.1%Orang Asli 0.0%Lain-lain 0.7%

N35 Gemenchehkajian kerusi →

Abd Latif A Tambi

AMANAH · PH

Suhaimizan BizarPenyandang

UMNO · BN

Melayu 62.5%Cina 21.7%India 15.1%Orang Asli 0.1%Lain-lain 0.7%

N36 Repahkajian kerusi →

S VeerapanPenyandang

DAP · PH

Koh Kim Swee

MCA · BN

Melayu 40.1%Cina 41.0%India 17.4%Orang Asli 0.4%Lain-lain 1.0%

Bila pemisahan ini penting — dan bila ia tidak

Kesan sebenar bergantung pada jenis kerusi. Di tembok bandar Cina, pertarungan BN (biasanya MCA) lawan PH (DAP) hampir tidak bermakna berdasarkan margin DAP 2023 yang sangat besar. Tetapi di kerusi Melayu marginal, di mana pihak ketiga seperti BERSATU turut hadir, cerita berbeza: undi bekas pakatan yang dahulu bersatu di belakang satu calon kini boleh terbelah antara BN dan PH — dan jika ia terbelah cukup, ia boleh membuka ruang kepada calon PN atau BERSATU untuk menang dengan undi minoriti.

Itulah sebabnya pemisahan BN-PH paling penting justeru di kerusi yang paling rapat, bukan di kerusi yang sudah selesai. Berapa banyak yang benar-benar terjejas bergantung pada sama ada penyokong bekas pakatan mengikut parti (mengundi BN atau PH mengikut kesetiaan) atau mengikut keadaan (menyatukan undi di belakang calon pakatan yang lebih kuat di kerusi itu). Struktur kertas undi menentukan bentuk pertandingan; pilihan pengundi pada 1 Ogos yang menentukan hasilnya.

Nota kaedah: keputusan 2023 daripada rekod rasmi PRN-2023; "pakatan BN+PH" (UNITY) ialah calon bersama Kerajaan Perpaduan 2023. Struktur 2026 daripada daftar rasmi SPR selepas penamaan 18 Julai 2026, seperti di halaman calon: 25 kerusi dengan calon BN dan PH, 24 daripadanya dimenangi pakatan pada 2023. Artikel ini menghuraikan struktur pertandingan; ia bukan ramalan keputusan mana-mana kerusi.