Johol: Saiful Yazan Pertahan Kubu UMNO Dua Penggal, dan Blok PAS 3,111 Undi Kini Tiada Calon

Johol terletak dalam Parlimen P.129 Kuala Pilah, di tengah Negeri Sembilan. Menurut pengelasan kami ia kerusi luar bandar dan pekan kecil, hanya kira-kira 37 pemilih bagi setiap kilometer persegi, tersebar di kawasan yang luas. Komposisinya majoriti Melayu yang besar: Melayu 72.7%, Cina 16.5% dan India 5.2%, dengan selebihnya kaum lain termasuk Orang Asli. Angka Melayu itu melepasi paras dua pertiga, jadi corak undi Melayu banyak menentukan siapa menang di sini. Johol sudah lama menjadi kubu UMNO.

Pada PRN 2023, penyandang BN Saiful Yazan Sulaiman daripada UMNO mempertahankan Johol dengan 5,228 undi menentang calon PN (PAS) Kamarudin Md Tahir, yang mendapat 3,111 undi. Majoritinya 2,117 daripada 8,339 undi sah. Beza bahagian undi antara dua calon itu ialah 25.4 mata peratusan. Angka ini kami sebut margin dua penjuru, iaitu jarak menang antara dua calon terkuat sesebuah kerusi, mengira undi mereka berdua sahaja. Kerana Johol tiada calon ketiga pada 2023, margin dua penjuru ini sama tepat dengan majoriti dibahagi jumlah undi; kedua-duanya berbeza hanya apabila ada undi calon ketiga, dan di sini tiada. Itu majoriti yang selesa. Bagi 2026, penamaan 18 Julai mengesahkan pertandingan dua penjuru berulang, tetapi dengan susunan yang berubah; kita kembali kepadanya di penghujung.

Kubu UMNO yang bertahan, tetapi lawannya bertukar wajah

Johol bukan kerusi yang baru bertukar tangan. UMNO memegangnya sekurang-kurangnya sejak 2013, memenangi tiga pilihan raya berturut-turut di sini, dan Saiful Yazan sendiri memenanginya dua kali, pada 2018 dan 2023. Yang berubah setiap kali ialah wajah lawannya.

Pada PRU13 (2013), pertandingan dua penjuru: BN 58.4% menewaskan calon Pakatan Rakyat berlogo PAS yang mendapat 41.6%. Ketika itu PAS duduk dalam pakatan pembangkang bersama DAP dan PKR, jadi undi 41.6% itu undi pembangkang yang lebih luas, bukan undi sehaluan PN hari ini. Sempadan Johol pada 2013 hampir sama dengan sekarang, jadi baris itu boleh dibaca terus.

Pada PRU14 (2018), pertandingan tiga penjuru yang tulen: BN 49.3%, PH 37.2%, dan PAS bertanding sendiri mendapat 13.5%. Di Johol lajur PN pada 2018 memang undi PAS, bukan campuran BERSATU seperti beberapa kerusi lain dalam siri ini; PAS betul-betul turun di sini dengan calonnya sendiri, dan PH pula ada calon sebenar. BN menang dengan majoriti yang selesa.

Pada PRU15 (2022) iaitu pilihan raya umum, keputusan Parlimen bagi saluran di Johol menunjukkan BN 43.8%, PH 29.6% dan blok PN 25.3%. Kali ini BN dan PH bertanding sebagai lawan, dan itu satu-satunya petunjuk terkini tentang bagaimana undi terbahagi antara mereka apabila keduanya berdiri berasingan: BN mendahului PH kira-kira 14 mata. Sembilan bulan kemudian, pada PRN 2023, BN dan PH bergabung di bawah satu tiket dengan calon BN, dan tiket itu mendapat 62.7% menentang PN (PAS) 37.3%.

Satu perkara yang keputusan ini boleh dan tidak boleh beritahu. Keputusan hanya mengira undi, bukan menjejaki pengundi. Sama ada pengundi yang sama berpindah sokongan, atau digantikan pengundi lain, atau tinggal di rumah, jumlah undi tidak dapat menunjukkannya.

Jurang umur: lantai sokongan warga emas dapat dipastikan, tetapi arahnya tidak

Mengikut anggaran, kadar keluar mengundi di Johol berbeza sedikit mengikut umur: paling tinggi dalam kalangan warga emas (69.5%), diikuti golongan pertengahan umur (68.5%), dan paling rendah dalam kalangan golongan muda (65.0%). Golongan muda ialah kelompok pengundi terbesar di sini. Anggaran ekologi, iaitu anggaran yang dikira daripada corak undi mengikut saluran dan bukan daripada kiraan undi individu, menunjukkan golongan muda paling kurang menyokong tiket perpaduan, manakala warga emas paling kuat menyokongnya.

Berapa kuat? Di sini kami membezakan anggaran daripada kepastian. Kami menggunakan satu ujian yang lebih ketat, dipanggil had Duncan-Davis. Ujian ini mengira julat paling rendah hingga paling tinggi yang boleh dipastikan daripada jumlah undi setiap saluran, tanpa meneka undi sesiapa, dengan satu andaian sahaja: kadar keluar mengundi setiap kumpulan dalam saluran yang sama lebih kurang serupa. Di Johol, ujian ini tidak dapat mengesahkan arah jurang umur: beza antara sokongan warga emas dan sokongan golongan muda kepada perpaduan terletak antara -2.9 dan +39.4 mata, satu julat yang tetap merentasi sifar walaupun anggaran utama menunjukkan jurang yang lebar. Jadi arah jurang umur itu kekal anggaran yang tidak disahkan, dan Johol menyertai beberapa kerusi lain dalam siri ini yang gagal ujian arah umur.

Namun ujian yang sama mengesahkan satu had yang bermakna: warga emas memberi sekurang-kurangnya 64.3% undi mereka kepada tiket perpaduan pada 2023, iaitu satu majoriti mutlak (lebih separuh undi). Bagi golongan muda pula, had tertinggi yang boleh dipastikan ialah 67.1%. Kedua-dua julat itu bertindih, dan itulah sebabnya arah antara mereka tidak dapat disahkan walaupun anggaran utama kelihatan berbeza.

Undi kaum: lantai dan siling sokongan Melayu yang boleh dipastikan

Johol kerusi majoriti Melayu yang besar: Melayu 72.7%, Cina 16.5%, India 5.2%. Kerana hampir tiga daripada empat pengundi ialah Melayu, corak undi Melayu banyak menentukan keputusan di sini. Anggaran ekologi menunjukkan pemilih Melayu dan Cina sama-sama condong kepada tiket perpaduan pada 2023.

Berapa pasti? Had Duncan-Davis yang sama memberi dua fakta yang boleh dipastikan tentang pemilih Melayu, dan meninggalkan selebihnya sebagai anggaran. Sokongan Melayu kepada tiket perpaduan terletak antara 49.6% dan 72.9%. Had bawah itu sedikit di bawah separuh, jadi berbeza dengan sesetengah kerusi lain dalam siri ini, aritmetik di Johol tidak sampai mengesahkan majoriti pemilih Melayu mengundi tiket perpaduan; yang pasti hanya sekurang-kurangnya 49.6%, iaitu hampir separuh. Pada masa sama, had atasnya 72.9% mematahkan bacaan mudah bahawa kerusi 72.7% Melayu ini dimenangi atas sokongan Melayu yang hampir menyeluruh; sokongan Melayu tidak melepasi 72.9%. Kerana keputusan kerusi (62.7%) terletak di dalam julat itu, aritmetik tidak dapat memastikan sama ada pemilih Melayu di atas atau di bawah purata kerusi.

Bagi pemilih Cina, aritmetik mengesahkan satu lantai tetapi bukan arah: sekurang-kurangnya 37.9% undi mereka pergi kepada tiket perpaduan, tetapi had atasnya mencecah 100% kerana blok mereka lebih kecil daripada undi perpaduan dalam hampir setiap saluran, jadi kaedah ini tidak dapat mengurungnya dari atas. Anggaran ekologi meletakkan sokongan Cina lebih tinggi lagi, tetapi kecondongan itu, kecuali lantai 37.9% tadi, kekal anggaran yang tidak disahkan. Pemilih India (kira-kira 641 orang) dan kaum lain termasuk Orang Asli terlalu sedikit, di bawah ambang 1,000 yang kami tetapkan, untuk dibandingkan dengan bermakna, jadi kami tidak membuat sebarang perbandingan arah antara mereka dengan pemilih Melayu.

1 Ogos: pemilih baharu di kerusi majoriti 2,117

Carta di bawah menggunakan snapshot, iaitu rekod daftar pemilih pada satu tarikh tertentu dalam 2026, bukan lagi anggaran model kami. Jumlah rasmi pengundi berdaftar, atau Daftar Pemilih Pilihan Raya (DPPR), di seluruh Negeri Sembilan ialah 889,490, dan daftar rasmi SPR mengikut DUN yang diterbitkan pada hari penamaan 18 Julai mengesahkan angka Johol, jadi angka ini muktamad, bukan anggaran.

Daftar Johol hampir tidak membesar: daripada 12,312 nama pada 2023 kepada 12,331 pada 2026, tambahan bersih 19 orang sahaja. Tetapi di sebalik angka bersih yang kecil itu ada pusing ganti yang jauh lebih besar. Kira-kira 628 nama yang tiada langsung dalam mana-mana daftar Negeri Sembilan 2023 masuk ke daftar Johol, dan kira-kira 50 lagi berpindah masuk dari DUN lain di negeri ini, jadi mereka mungkin pernah mengundi di kerusi lain sebelum ini. Dua kumpulan itu berasingan dan tidak bertindih. Selepas ditolak nama yang keluar daripada daftar sejak 2023, daftar hanya membesar 19 orang bersih, dan jumlah yang keluar itu sendiri melebihi 600 orang, jauh lebih besar daripada angka bersih. Nama itu biasanya hilang kerana kematian atau perpindahan keluar, walaupun padanan kami hanya mengesan yang ia tiada lagi dan tidak dapat mengesahkan sebabnya. Daripada 628 nama yang baharu kepada daftar negeri itu, 531 ialah pengundi muda 18 hingga 21 tahun (kira-kira 4.31% daripada daftar), dengan 412 daripadanya pasti belum layak mengundi pada PRN 2023. Satu perkara lagi patut diperhatikan: kohort muda baharu ini lebih Melayu daripada kerusi secara keseluruhan, kira-kira 86.4% Melayu berbanding komposisi kerusi 72.7%.

Mudah tergoda untuk membandingkan 628 nama baharu itu dengan majoriti 2,117. Bandingan itu mengelirukan atas dua sebab, sama seperti kerusi lain dalam siri ini. Pertama, nama dalam daftar bukan undi yang dibuang; pada kadar keluar mengundi 2023 (68.3%), 628 nama bersamaan kira-kira 429 undi sahaja. Kedua, majoriti 2,117 tidak memerlukan 2,117 pengundi bertukar fikiran, kerana setiap pertukaran menggerakkan dua undi sekali gus, jadi kira-kira 1,059 pertukaran sudah memadai. Namun walaupun mengambil kira kedua-dua perkara itu, kumpulan pemilih baharu ini jauh lebih kecil daripada majoriti 2023; berbeza dengan kerusi paling tipis dalam siri ini, di Johol pemilih baharu sahaja tidak dapat menggerakkan kerusi ini. Yang pasti hanya ini: tiada model dapat memastikan sama ada pemilih baharu ini akan keluar mengundi atau pihak mana yang akan mereka pilih.

Struktur 2026: bekas rakan tiket kini berlawan, dan blok PAS tanpa calon

Soalan yang kami tinggalkan terbuka di awal tadi, siapa yang bertanding pada 2026, sudah terjawab sepenuhnya pada penamaan 18 Julai. Johol kekal pertandingan dua penjuru, tetapi dua perkara mengubah bentuknya sekali gus.

Pertama, tiket perpaduan 2023 terbelah. Pada 2023, kesemua undi tiket perpaduan diberikan kepada satu calon sahaja, iaitu Saiful Yazan Sulaiman atas tiket BN (UMNO), dengan PH sebagai rakan gabungan yang menyokongnya tanpa meletakkan calon sendiri. Bagi 2026, PH memfailkan calonnya sendiri, Mohd Zailan Mohd Munawar daripada AMANAH, jadi dua rakan yang dahulu berkongsi satu tiket kini berdiri sebagai lawan. Saiful Yazan, penyandang yang memenangi kerusi ini pada 2018 dan 2023, mempertahankannya sekali lagi atas tiket BN, kali ini menuju penggal ketiga. Mohd Zailan pula wajah baharu; rekod kami tidak menunjukkan dia pernah bertanding mana-mana kerusi sebelum ini. Maka pengundi yang menyokong tiket perpaduan 2023 kini terpaksa memilih antara dua bekas rakan pakatan, dan sebahagian daripada mereka mungkin juga tidak keluar mengundi; keputusan lama itu bukan blok tetap yang boleh dibahagi dengan yakin.

Bagaimana undi itu mungkin terbahagi? Petunjuk terdekat ialah PRU15 (2022), satu-satunya keputusan terkini apabila BN dan PH bertanding sebagai lawan: BN 43.8% berbanding PH 29.6%, iaitu BN mendahului kira-kira 14 mata. Tambah pula Saiful Yazan membawa kelebihan penyandang dua penggal. Jadi di atas kertas BN memulakan dengan kedudukan lebih baik dalam pembahagian ini. Namun dua perkara perlu diperhatikan. Angka 2022 itu diambil ketika PN masih ada di atas kertas undi dan menyerap sebahagian undi, keadaan yang tidak berulang dengan cara yang sama pada 2026; dan walaupun PH secara rasmi menyokong calon BN di bawah satu tiket pada 2023, kiraan undi tidak dapat menjejaki bagaimana setiap pengundi memilih, jadi berapa banyak sokongan itu kekal dengan BN apabila PH kini berdiri sendiri masih soalan terbuka.

Kedua, blok PAS 2023 tiada calon. Di Johol, tiada calon PN dan tiada calon BERSATU pada 2026. Susunan antara BN dengan gabungan pimpinan PAS hanya meletakkan calon gabungan itu di sebelas kerusi yang BN tidak bertanding, dan Johol kerusi yang BN pertandingkan, jadi bukan antaranya; BERSATU pula tidak memfailkan calon di sini langsung. Maka 3,111 undi yang diberikan kepada PAS pada 2023, iaitu 37.3% kerusi ini, tiada calon sehaluan lagi untuk disokong di atas kertas undi. Ke mana perginya undi itu ialah soalan terbuka, dan kami tidak menganggapnya berpindah bulat-bulat ke mana-mana pihak. Sebahagian pengundi PAS mungkin tinggal di rumah kerana tiada calon sehaluan; sebahagian mungkin condong kepada BN, sebahagian lagi kepada PH. Kiraan sahaja tidak dapat mengesahkan mana-mana arah ini, dan tiada bahagian undi PN 2023 di negeri jiran yang boleh kami pindahkan terus ke Johol, kerana di sini tiada calon PN untuk mewarisinya.

Pengajaran terbesar daripada Johor bukan tentang keluar mengundi mahupun kaum. Ia tentang struktur pertandingan: siapa berhadapan siapa, dan undi siapa yang kini tiada rumah. Struktur penuh Johol kini muktamad: dua penjuru, BN lawan PH, dengan blok PAS 3,111 undi yang kini tanpa calon.

Johol kekal di tangan UMNO sejak sekian lama, dan Saiful Yazan cuba mempertahankannya sekali lagi pada 2026, kali ini menuju penggal ketiga. Tetapi kali ini kerusi ini bukan pertandingan dua blok yang biasa. Tiket perpaduan yang menang pada 2023 kini terbelah, kerana BN dan PH berdiri sebagai lawan; dan blok PAS yang kalah pada 2023 pula tanpa calon sehaluan. Jangan tersalah baca ini sebagai ramalan mana-mana pihak menang: Johol kubu UMNO yang selesa, penyandangnya menang dua kali berturut-turut, dan dalam keputusan BN-lawan-PH terkini pada 2022 BN mendahului PH kira-kira 14 mata. Yang pasti hanya bentuk pertandingan: dua penjuru, dengan tiket perpaduan 2023 terbelah dan blok PAS 2023 tanpa calon. Dua soalan menentukan malam 1 Ogos: berapa banyak daripada undi perpaduan 62.7% itu kekal dengan BN dan berapa banyak mengalir kepada calon PH, dan ke mana perginya 3,111 undi PAS yang kini tanpa calon.