Temiang: DAP Ganti Penyandang Empat Penggal, Undi GERAKAN 2023 Tanpa Logo PN

Temiang terletak dalam Parlimen P.128 Seremban, di tengah Negeri Sembilan. Menurut pengelasan kami ia kerusi bandar yang padat, kira-kira 2,232 pemilih bagi setiap kilometer persegi. Kaum Cina blok terbesar di sini tetapi tidak melebihi separuh: Cina 48.4%, Melayu 33.3% dan India 15.7%, dengan selebihnya kaum lain. Kerusi ini sudah lama di tangan DAP; DAP memenanginya dalam setiap pilihan raya sejak 2008, dan penyandangnya Ng Chin Tsai sendiri sudah menang empat kali berturut-turut.

Pada PRN 2023, Ng Chin Tsai mempertahankan Temiang di bawah tiket perpaduan dengan 5,710 undi menentang calon PN Chua Eng Pu daripada GERAKAN, yang mendapat 2,642 undi. Seorang calon ketiga, Ahmad Qusyairi Abdull Rahim daripada MUDA, mengambil 640 undi dan hilang wang pertaruhannya. Majoritinya 3,068 daripada 8,992 undi sah.

Beza bahagian undi antara dua calon terkuat itu ialah 36.7 mata peratusan. Angka ini kami sebut margin dua penjuru, iaitu jarak menang antara dua calon terkuat sesebuah kerusi, mengira undi mereka berdua sahaja. Kerana Temiang ada calon ketiga pada 2023, angka ini berbeza sedikit daripada majoriti dibahagi jumlah undi (34.1 mata): undi calon MUDA itu ditolak daripada kiraan margin dua penjuru, jadi bakinya lebih tinggi sedikit. Kedua-dua cara pengiraan hanya berbeza apabila ada undi calon ketiga, dan di sini ada. Yang mengubah kerusi ini bagi 2026 bukan angka 36.7 itu, tetapi strukturnya, iaitu bentuk pertandingan dan siapa lawan siapa, dan kita kembali kepadanya di penghujung.

Kubu DAP yang bertahan, dengan lawan yang bertukar wajah

Tiga keputusan terakhir Temiang menunjukkan satu kerusi yang tidak pernah lepas dari tangan DAP, tetapi bentuk pihak lawannya bertukar setiap kali.

Pada PRU13 (2013), Ng Chin Tsai menang di bawah payung Pakatan Rakyat dengan 59.0% menentang BN (MCA) 41.0%. Ketika itu DAP, PKR dan PAS duduk dalam satu pakatan pembangkang, jadi 59.0% itu undi pembangkang yang lebih luas, bukan undi sehaluan mana-mana blok hari ini. Perlu diberi perhatian: sempadan Temiang pada 2013 berbeza kira-kira 12.6% daripada sempadan sekarang kerana persempadanan semula 2018, melepasi paras yang kami tetapkan untuk memberi amaran, jadi baris 2013 dibaca sebagai konteks sejarah dan bukan bandingan sebaris demi sebaris dengan tahun-tahun kemudian.

Pada PRU14 (2018), tiada blok PN yang bermakna di Temiang; carta menunjukkan PN sifar, kerana pertandingannya pada dasarnya dua penjuru, PH 64.8% menentang BN 31.1%, dengan seorang calon kecil mengambil bakinya dan hilang wang pertaruhan. Pada PRU15 (2022) iaitu pilihan raya umum, keputusan Parlimen bagi saluran di Temiang menunjukkan PH 65.8%, BN 16.4% dan blok PN 16.4%. Kali ini BN dan PH bertanding sebagai lawan, dan itu satu-satunya petunjuk terkini tentang bagaimana undi terbahagi antara mereka apabila keduanya berdiri berasingan: PH jauh mendahului BN, kira-kira 49 mata. Angka 2022 ini meliputi 92.1% pengundi kerusi ini; bakinya pengundi awal dan pos yang tiada dalam kiraan saluran, jadi ia bukan undi penuh kerusi pada 2022.

Sembilan bulan kemudian, pada PRN 2023, BN dan PH bergabung di bawah satu tiket dengan calon PH, dan tiket itu mendapat 63.5% menentang PN (GERAKAN) 29.4%, dengan calon MUDA 7.1%. Satu perkara yang keputusan ini boleh dan tidak boleh beritahu. Keputusan hanya mengira undi, bukan menjejaki pengundi. Kadar keluar mengundi juga jatuh setiap kali, daripada 82.4% pada 2018 kepada 73.0% pada 2022 dan 69.3% pada 2023. Sama ada pengundi yang sama berpindah sokongan, atau digantikan pengundi lain, atau tinggal di rumah, jumlah undi tidak dapat menunjukkannya.

Jurang umur: warga emas paling menyokong perpaduan, dan arahnya kali ini dapat disahkan

Mengikut anggaran, kadar keluar mengundi di Temiang pada 2023 berbeza sedikit mengikut umur: paling tinggi dalam kalangan golongan muda (69.6%) dan pertengahan umur (70.0%), dan sedikit lebih rendah dalam kalangan warga emas (66.2%). Golongan muda ialah antara kelompok pengundi terbesar di sini. Anggaran ekologi, iaitu anggaran yang dikira daripada corak undi mengikut saluran dan bukan daripada kiraan undi individu, menunjukkan sokongan kepada tiket perpaduan meningkat dengan umur: golongan muda 53.3%, pertengahan umur 59.7%, dan warga emas 78.3%.

Berapa pasti? Di sini kami membezakan anggaran daripada kepastian. Kami menggunakan satu ujian yang lebih ketat, dipanggil had Duncan-Davis. Ujian ini mengira julat paling rendah hingga paling tinggi yang boleh dipastikan daripada jumlah undi setiap saluran, tanpa meneka undi sesiapa, dengan satu andaian sahaja: kadar keluar mengundi setiap kumpulan dalam saluran yang sama lebih kurang serupa. Di Temiang ujian ini mengesahkan arah jurang umur: beza antara sokongan warga emas dan sokongan golongan muda kepada perpaduan terletak antara +8.1 dan +48.1 mata, satu julat yang keseluruhannya di atas sifar. Jadi arahnya pasti, warga emas memang lebih menyokong perpaduan daripada golongan muda. Tetapi kerana julat itu lebar, kami hanya boleh sahkan arahnya, bukan saiz tepat jurang itu; jangan baca angka jurang sehingga ke titik perpuluhan.

Ujian yang sama mengesahkan satu lantai yang bermakna. Warga emas memberi sekurang-kurangnya 73.8% undi mereka kepada tiket perpaduan, iaitu satu majoriti mutlak (lebih separuh undi). Bagi golongan muda pula, had terendah yang boleh dipastikan hanya 38.4%, di bawah separuh, jadi walaupun anggaran ekologi menampakkan majoriti muda menyokong perpaduan, aritmetik tidak dapat mengesahkan bahawa lebih separuh mereka berbuat demikian.

Undi kaum: had terendah Cina yang boleh dipastikan, selebihnya anggaran

Temiang kerusi berteraskan pengundi Cina: Cina 48.4%, Melayu 33.3%, India 15.7%. Kerana kaum Cina blok terbesar, corak undi mereka banyak menentukan keputusan di sini. Anggaran mengikut saluran menunjukkan pemilih Cina paling kuat menyokong tiket perpaduan pada 2023 (77.5%), diikuti pemilih India (61.9%), sementara pemilih Melayu berpecah lebih rata antara perpaduan (49.8%) dan blok GERAKAN. Ini anggaran ekologi, bukan kiraan undi individu; had yang benar-benar boleh dipastikan kami nyatakan selepas ini.

Berapa pasti? Had Duncan-Davis yang sama memberi satu fakta yang boleh dipastikan bagi pemilih Cina, dan meninggalkan selebihnya sebagai anggaran. Blok Cina cukup tertumpu di beberapa saluran untuk kaedah ini nampak sesuatu, dan yang dapat dipastikan daripada kiraan undi ialah satu had terendah: pemilih Cina memberi sekurang-kurangnya 58.3% undi mereka kepada tiket perpaduan pada 2023, iaitu satu majoriti mutlak. Had tertinggi pula tersekat hampir pada 100% kerana blok itu masih terlalu kecil dalam setiap saluran untuk aritmetik mengurungnya dari atas, jadi kita tahu had bawahnya tetapi bukan angka tepatnya. Tumpuan geografi memberi kita satu had bawah yang benar, bukan satu arah yang tepat.

Bagi pemilih Melayu, julatnya antara 10.5% dan 75.4% sokongan kepada perpaduan. Julat itu meliputi keputusan kerusi (63.5%), jadi aritmetik tidak dapat memastikan sama ada pemilih Melayu di atas atau di bawah purata kerusi; yang dapat dipastikan hanya satu had tertinggi, iaitu sokongan Melayu kepada perpaduan tidak melebihi 75.4%. Bagi pemilih India, kedua-dua had terbuka luas (antara 0% dan 100%), jadi kiraan undi tidak dapat memastikan apa-apa arah untuk mereka, walaupun bilangan mereka melepasi ambang 1,000 yang kami tetapkan; ini kes kaedah nampak kumpulan itu tetapi aritmetik tidak dapat mengurungnya, kerana blok mereka lebih kecil daripada undi perpaduan dalam hampir setiap saluran. Beza antara sokongan Melayu dan India pula merentasi sifar, jadi tiada arah yang boleh disahkan antara dua kaum itu. Kaum lain (kira-kira 375 orang) terlalu sedikit, di bawah ambang 1,000, untuk dibandingkan dengan bermakna. Semua kecondongan kaum di atas, kecuali had terendah Cina dan had tertinggi Melayu itu, kekal anggaran yang tidak disahkan.

1 Ogos: pemilih baharu di kerusi majoriti 3,068

Carta di bawah menggunakan snapshot, iaitu rekod daftar pemilih pada satu tarikh tertentu dalam 2026, bukan lagi anggaran model kami. Jumlah rasmi pengundi berdaftar, atau Daftar Pemilih Pilihan Raya (DPPR), di seluruh Negeri Sembilan ialah 889,490, dan daftar rasmi SPR mengikut DUN yang diterbitkan pada hari penamaan 18 Julai mengesahkan angka Temiang, jadi angka ini muktamad, bukan anggaran.

Daftar Temiang mengecil sedikit, daripada 13,080 nama pada 2023 kepada 12,947 pada 2026, susut bersih 133 orang. Namun di sebalik angka bersih yang kecil itu ada pusing ganti yang lebih besar. Kira-kira 628 nama yang tiada langsung dalam mana-mana daftar Negeri Sembilan 2023 masuk ke daftar Temiang, dan 61 lagi berpindah masuk dari DUN lain di negeri ini, jadi mereka mungkin pernah mengundi di kerusi lain sebelum ini; dua kumpulan itu berasingan dan tidak bertindih, jadi kira-kira 689 nama masuk kesemuanya. Kerana daftar tetap susut 133 selepas itu, maka kira-kira 822 nama keluar daripada daftar sejak 2023, lebih ramai daripada yang masuk. Nama itu biasanya hilang kerana kematian atau perpindahan keluar, walaupun padanan kami hanya mengesan bahawa ia tiada lagi dan tidak dapat mengesahkan sebabnya.

Daripada 628 nama baharu itu, 526 ialah pengundi muda 18 hingga 21 tahun (kira-kira 4.06% daripada daftar), dengan 405 daripadanya pasti belum layak mengundi pada PRN 2023. Satu perkara patut diperhatikan: kumpulan muda baharu ini lebih Melayu daripada kerusi secara keseluruhan, kira-kira 60.3% Melayu berbanding komposisi kerusi 33.3%. Jadi di kerusi yang blok terbesarnya Cina, aliran masuk pemilih baharu justeru condong ke arah Melayu.

Mudah tergoda untuk membandingkan pemilih baharu itu dengan majoriti 3,068. Bandingan itu mengelirukan atas dua sebab, sama seperti kerusi lain dalam siri ini. Pertama, nama dalam daftar bukan undi yang dibuang; pada kadar keluar mengundi 2023 (69.3%), 526 nama muda itu bersamaan kira-kira 365 undi sahaja. Kedua, majoriti 3,068 tidak memerlukan 3,068 pengundi bertukar fikiran, kerana setiap pertukaran menggerakkan dua undi sekali gus, jadi kira-kira 1,534 pertukaran sudah memadai. Namun walaupun mengambil kira kedua-dua perkara itu, kumpulan pemilih baharu ini jauh lebih kecil daripada majoriti 2023; di Temiang, pemilih baharu sahaja tidak dapat menggerakkan kerusi ini. Yang pasti hanya ini: tiada model dapat memastikan sama ada pemilih baharu ini akan keluar mengundi atau pihak mana yang akan mereka pilih.

Struktur 2026 muktamad: tiga penjuru, penyandang bertukar wajah

Soalan yang kami tinggalkan terbuka di awal tadi, siapa yang bertanding pada 2026, sudah terjawab sepenuhnya pada penamaan 18 Julai. Temiang kini pertandingan tiga penjuru, dan dua perkara mengubah bentuk pertandingan sekali gus.

Pertama, tiket perpaduan 2023 terbelah, dan penyandangnya juga bertukar. Pada 2023, kesemua undi tiket perpaduan diberikan kepada satu calon sahaja, iaitu Ng Chin Tsai atas tiket PH (DAP), dengan BN sebagai rakan gabungan yang menyokongnya tanpa meletakkan calon sendiri. Bagi 2026, Ng Chin Tsai tidak dicalonkan semula; namanya tiada dalam senarai calon PRN Negeri Sembilan 2026, jadi kubu ini dipertahankan buat kali pertama oleh wajah baharu, Ho Weng Wah daripada DAP, yang rekod kami tidak menunjukkan pernah bertanding mana-mana kerusi sebelum ini. Jentera dan tapak DAP kekal, tetapi kelebihan peribadi seorang penyandang empat penggal tidak berpindah dengan sendirinya kepada calon baharu. Pada masa yang sama, BN kini berdiri sendiri, memfailkan Leaw Kok Chan daripada MCA, jadi dua rakan yang dahulu berkongsi satu tiket kini berlawan. Leaw bukan calon baharu sama sekali: dia bertanding kerusi Nilai pada PRU14 (2018) atas tiket BN (MCA) dan kalah, walaupun ini kali pertama dia bertanding Temiang. Di atas kertas, kedudukan BN untuk menarik undi sendiri di sini tidak kukuh: apabila BN dan PH bertanding berasingan pada 2022, PH mendahului BN kira-kira 49 mata.

Kedua, blok yang kalah pada 2023 juga berpecah, dan bukan lagi satu blok. Undi 2,642 yang diberikan kepada calon GERAKAN atas logo PN pada 2023 kini tiada waris di atas logo itu. Susunan antara BN dengan gabungan pimpinan PAS meletakkan calon gabungan hanya di sebelas kerusi yang BN tidak bertanding. Temiang bukan salah satunya, kerana di sini BN yang bertanding, jadi tiada calon logo PN di kerusi ini. BERSATU pula memfailkan Fazly bin Hamid atas lambang parti sendiri, bukan lambang PN, dan rekod kami tidak menunjukkan dia pernah bertanding sebelum ini. BERSATU satu pihak yang berasingan, bukan sambungan blok GERAKAN 2023; maka undi GERAKAN itu tidak boleh dianggap berpindah bulat-bulat kepada Fazly. Ke mana perginya undi itu satu soalan terbuka: sebahagian mungkin tinggal di rumah kerana tiada calon sehaluan, sebahagian mungkin condong kepada Fazly atau kepada Leaw, dan kiraan undi sahaja tidak dapat mengesahkan mana-mana arah ini.

Bentuk pertandingan yang terbit daripada kedua-dua perubahan itu memihak kepada pihak yang mempertahankan kerusi. Ho Weng Wah, calon PH yang menggantikan penyandang lama itu, berhadapan dua pencabar yang menarik sokongan daripada kumpulan pengundi yang berlainan: Leaw daripada MCA bersaing terutamanya untuk undi Cina yang menjadi teras kubu DAP, sementara Fazly daripada BERSATU bersaing terutamanya untuk undi Melayu dan pengundi anti-DAP. Apabila undi menentang penyandang terbahagi antara dua pihak begitu, sementara blok GERAKAN 2023 tergantung tanpa calon sehaluan, pecahan itu lazimnya melindungi penyandang, bukan mengancamnya. Tetapi itu satu kelebihan struktur, bukan jaminan; ia bergantung kepada sejauh mana undi perpaduan 2023 kekal dengan PH dan tidak mengalir kepada BN.

Temiang kubu DAP sejak 2008, tetapi kali ini kerusi ini dipertahankan oleh wajah baharu, Ho Weng Wah, menggantikan penyandang empat penggal Ng Chin Tsai yang tidak bertanding semula. Jangan tersalah baca ini sebagai ramalan mana-mana pihak menang. Yang pasti hanya bentuk pertandingan: tiga penjuru, dengan tiket perpaduan 2023 terbelah antara PH dan BN, dan blok GERAKAN 2023 tanpa calon logo PN sementara BERSATU masuk atas lambang sendiri. Pengajaran terbesar daripada Johor bukan tentang keluar mengundi mahupun kaum, tetapi tentang struktur pertandingan, iaitu siapa berhadapan siapa dan berapa banyak pihak berkongsi undi yang sama. Dua soalan menentukan malam 1 Ogos: berapa banyak daripada undi perpaduan 63.5% itu kekal dengan PH dan berapa banyak mengalir kepada BN, dan ke mana perginya 2,642 undi GERAKAN yang kini tanpa calon sehaluan. Aritmetik pecahan undi bermula memihak kepada penyandang, tetapi calon yang memegang kelebihan itu belum pernah menghadapinya sebagai penyandang.