Sungai Lui: Majoriti 5,990 Menjadi 535, dengan Calon dan Sempadan yang Sama

Pada PRN 2023, BN mempertahankan Sungai Lui dengan 535 undi daripada 13,343 undi sah. Mohd Razi bin Mohd Ali (UMNO) mengumpul 6,939 undi. Mohd Nordin bin Hasim (PAS, di bawah panji PN) mengumpul 6,404. Tiada calon ketiga dan tiada undi lain-lain, jadi margin dua penjuru 4.0 mata di sini ialah margin sebenar.

Kadar keluar mengundi 67.4%, turun daripada 80.7% pada PRN 2018.

Kerusi ini menawarkan sesuatu yang jarang ada dalam kajian kerusi: satu perbandingan terkawal. Calon BN yang sama telah memenangi Sungai Lui tiga kali berturut-turut, pada 2013, 2018 dan 2023, dan sempadan kerusi ini tidak berubah sepanjang tempoh itu. Apa yang berubah ialah majoritinya.

5,990, kemudian 4,399, kemudian 535

Pada 2013, Mohd Razi menang dengan 9,029 undi berbanding 3,039, iaitu majoriti 5,990. Lawannya, Nor Anif bin Selamat, bertanding atas tiket PAS di dalam Pakatan Rakyat.

Pada 2018, Mohd Razi menang lagi dengan 7,795 undi, majoriti 4,399. Pertarungan itu tiga penjuru. Zainal Fikri bin Abd Kadir (PKR, PH) mengumpul 3,396 undi. Abd Karim Shahimi bin Abd Razak (PAS, ketika itu di luar PH) mengumpul 1,269 undi, iaitu 10.2%, dan hilang wang pertaruhan.

Lima tahun kemudian, parti yang hilang wang pertaruhan itu mengumpul 6,404 undi dan hampir menawan kerusi ini.

Perhatikan apa yang berlaku kepada undi Mohd Razi sendiri sepanjang tiga pilihan raya itu: 9,029, kemudian 7,795, kemudian 6,939. Undinya berkurang setiap kali, walaupun daftar pemilih membesar 39% dalam tempoh yang sama. Dan pada 2023 dia membawa BN bersama PH dalam satu pakatan, namun jumlah undinya masih lebih rendah daripada yang dia peroleh seorang diri pada 2018.

Daftar bertambah 4,466 nama, undi bertambah 883

Antara 2018 dan 2023, daftar pemilih Sungai Lui membesar daripada 15,739 kepada 20,205, iaitu tambahan 4,466 nama. Itu kesan undi 18 dan pendaftaran automatik, dan ia besar.

Tetapi jumlah undi sah yang dibuang hanya bertambah 883, daripada 12,460 kepada 13,343. Sebabnya mudah: kadar keluar mengundi jatuh 13.3 mata dalam tempoh yang sama, jadi daftar yang jauh lebih besar menghasilkan hampir bilangan undi yang sama.

Sekarang letakkan dua angka itu bersebelahan perubahan undi setiap blok.

Apa yang aritmetik ini tidak beritahu ialah bagaimana ia berlaku. Undi tidak bernama, dan agregat tidak boleh menunjukkan individu. Sekurang-kurangnya tiga mekanisme boleh menghasilkan corak yang sama, dan data ini tidak dapat memisahkannya: pengundi yang menukar pihak; pengundi BN atau PH 2018 yang tidak keluar mengundi pada 2023; dan pengundi lama yang meninggal atau berpindah, digantikan oleh nama baharu yang mengundi PN. Kemungkinan besar ketiga-tiganya berlaku serentak.

Yang boleh dipastikan ialah ini: perubahan itu berlaku di dalam kumpulan pengundi yang sudah wujud, bukan di atasnya. Daftar membesar 4,466 nama dan hanya menghasilkan 883 undi tambahan. Itu bukan saiz yang boleh menerangkan pergerakan 5,135 undi.

Satu lagi perkara yang perlu dinyatakan, supaya kerusi ini tidak dibaca sebagai kes istimewa. Undi PN berganda 5.05 kali di Sungai Lui antara 2018 dan 2023. Itu bukan luar biasa di Negeri Sembilan. Antara 27 kerusi yang membawa undi blok PN pada 2018 (PAS dan PPBM digabungkan mengikut takrifan hari ini), 18 kerusi menggandakan undi blok itu sekurang-kurangnya tiga kali, gandaan tengahnya 4.30 kali, dan 11 kerusi menggandakannya lebih tinggi daripada Sungai Lui. Kenaikan PN di sini ialah sebahagian daripada penjajaran semula seluruh negeri, bukan cerita tempatan Sungai Lui. Yang tempatan ialah baki BN: kubu 74.8% pada 2013 kini tinggal margin 4.0 mata.

Apa yang data ini boleh dan tidak boleh sahkan tentang kaum

Sungai Lui 78.9% Melayu mengikut skoresyit PRU15, dengan 8.5% India, 6.4% lain-lain dan 6.2% Cina. Anggaran ekologi 2023 meletakkan pengundi Melayu pada 49.0% perpaduan berbanding 51.0% PN, dan pengundi bukan Melayu jauh lebih condong kepada perpaduan: Cina 69.0%, India 66.5%, lain-lain 73.0%.

Jurang itu kelihatan besar, dan arahnya munasabah. Tetapi sebelum ia dijadikan penemuan, ia perlu diuji terhadap aritmetik keputusan itu sendiri, tanpa model.

Ujian itu memberi jawapan bercampur, dan jawapan bercampur itu perlu dinyatakan dengan jujur.

Mulakan dengan pengundi Melayu, kerana batas mereka yang paling ketat. Undi perpaduan mereka terkurung antara 41.6% dan 54.8%. Perhatikan apa yang julat itu tidak lakukan: ia masih merangkumi keputusan kerusi ini (52.0%). Jadi aritmetik tidak dapat memastikan sama ada pengundi Melayu menyokong perpaduan lebih tinggi atau lebih rendah daripada purata kerusi. Anggaran kami meletakkan mereka di bawah purata itu, tetapi anggaran itu tidak disahkan oleh batas.

Yang disahkan ialah silingnya. Apa jua yang berlaku di dalam saluran, undi perpaduan pengundi Melayu di Sungai Lui tidak melebihi 54.8%. Bacaan yang lazim dikenakan ke atas kerusi 78.9% Melayu, iaitu blok Melayu yang menyokong BN pada kadar 60% atau lebih, ditolak terus oleh aritmetik, tanpa model. Sokongan Melayu di sini, pada silingnya sekalipun, hanya terbelah 54.8 berbanding 45.2.

Batas bagi pengundi Cina dan India pula tidak mengurung apa-apa di sebelah atas. Kedua-duanya mencecah 100%. Beza antara pengundi Melayu dan pengundi India terletak di dalam julat -58.4 hingga +37.0 mata, dan julat itu merangkumi sifar. Ertinya arah jurang itu tidak disahkan oleh aritmetik. Anggaran kami mengatakan pengundi bukan Melayu lebih menyokong perpaduan, dan kami masih fikir itu bacaan yang paling munasabah, tetapi kami tidak boleh membuktikannya daripada keputusan sahaja.

Kegagalan itu bukan kegagalan yang sama seperti di Palong, dan bezanya penting. Di Palong, kaedah ini gagal melihat: kumpulan di sana tersebar begitu rata merentas saluran sehingga anggarannya jatuh tepat di atas purata kerusi, iaitu tanda ia tidak mempunyai apa-apa untuk ditambah. Di Sungai Lui kaedah ini nampak. Kumpulan di sini memang tertumpu: saluran yang paling India mencecah 65.0% India, dan satu saluran 82.6% bukan Melayu. Anggarannya pun tidak jatuh di atas purata kerusi, sebaliknya terbentang 24 mata.

Yang gagal di Sungai Lui ialah pengurungan, bukan penglihatan. Pengundi Cina membuang kira-kira 694 undi dan pengundi India kira-kira 1,012. Dalam setiap satu saluran, bilangan undi perpaduan yang dibuang di situ sentiasa lebih besar daripada saiz kumpulan itu dalam saluran berkenaan. Jadi aritmetik semata-mata tidak pernah dapat menolak kemungkinan bahawa setiap seorang daripada mereka mengundi perpaduan, dan batas atasnya kekal 100%. Dua soalan yang berlainan, dan Sungai Lui menjawab satu tetapi bukan satu lagi: taburan menentukan sama ada anggaran nampak kumpulan itu, manakala saiz kumpulan berbanding undi perpaduan dalam saluran yang sama menentukan sama ada batas boleh mengurungnya.

Umur pula boleh dikurung, dan batasnya membuktikannya

Perbezaannya bukan tentang pengundi, tetapi tentang cara saluran disusun. Saluran mengundi di Malaysia disusun mengikut umur dalam setiap lokaliti. Pemilih muda dan warga emas memang diasingkan ke saluran berlainan, dengan sengaja, sebagai sebahagian daripada cara pilihan raya dijalankan. Kaum tidak pernah diasingkan begitu.

Kesannya kelihatan terus dalam jadual batas tadi. Batas warga emas ialah 58.8% hingga 81.7%. Batas bawah itu sendiri, 58.8%, sudah melebihi keputusan kerusi ini (52.0%). Tanpa model, aritmetik sudah memastikan bahawa warga emas Sungai Lui menyokong perpaduan pada kadar yang lebih tinggi daripada purata kerusi.

Beza antara warga emas dan pemilih muda terkurung antara +1.6 dan +46.1 mata, dan julat itu tidak merangkumi sifar. Arahnya pasti: warga emas lebih menyokong perpaduan daripada pemilih muda. Tetapi julat itu lebar, jadi jangan baca saiz jurang itu sehingga titik perpuluhannya. Yang disahkan ialah arah dan lantainya, bukan magnitudnya.

Sekarang lihat saiz dan tabiat setiap kumpulan.

Coraknya jelas, dan ia tidak selesa untuk BN. Mengikut anggaran, perpaduan mendahului dalam satu kumpulan umur sahaja, iaitu warga emas. Kumpulan itulah yang paling kecil dalam daftar (21.0%) dan juga yang paling kerap keluar mengundi (74.7%). PN mendahului dalam kumpulan muda dan kumpulan pertengahan, dan kumpulan muda ialah kelompok terbesar di kerusi ini, 8,909 pemilih, hampir separuh daftar.

Jurang keluar mengundi antara warga emas dan pemilih muda ialah 19.6 mata. Mengikut anggaran ekologi, kerusi ini dipertahankan pada 2023 oleh kumpulan yang paling kecil tetapi paling rajin keluar mengundi, sementara kumpulan yang paling besar dan paling condong kepada PN paling banyak tinggal di rumah.

1 Ogos: 1,836 nama baharu, dan kenapa ia bukan tuas kerusi ini

Anggaran kami ialah 1,836 pemilih baharu memasuki daftar Sungai Lui menjelang 2026, iaitu 8.51% daripada daftar. Antara enam kerusi paling tipis di Negeri Sembilan, itu kelompok pemilih baharu yang paling besar. Bandingkan dengan Palong, yang daftarnya hampir tidak bergerak dengan tambahan bersih 72 orang sahaja, manakala daftar Sungai Lui bertambah bersih 1,377 orang.

1,836 nama berbanding majoriti 535 undi. Nisbah itu 3.4 kali ganda, dan ia menggoda. Tetapi ia membandingkan dua benda yang berlainan, dan perbandingan itu perlu dibongkar.

1,836 ialah bilangan nama dalam daftar, bukan bilangan undi. Pada kadar keluar mengundi kumpulan muda 2023, iaitu 55.1%, 1,836 nama bersamaan kira-kira 1,010 undi yang benar-benar dibuang. Dan undi itu tidak pergi ke satu arah sahaja. Kalau kumpulan itu terbelah seperti kumpulan muda pada 2023, iaitu 53.4% PN berbanding 46.6% perpaduan, kelebihan bersih kepada PN daripada seluruh kelompok pemilih baharu ialah kira-kira 70 undi. Majoriti 535 menjadi kira-kira 465. Kerusi tidak bertukar tangan.

Di sebelah lain, majoriti 535 undi tidak memerlukan 535 pengundi untuk dibalikkan, kerana setiap pertukaran menggerakkan dua undi sekali gus. 268 pengundi sedia ada yang bertukar pihak sudah memadai.

Longgarkan pula andaian itu, dan condongkan kesemuanya memihak kepada PN. Andaikan pemilih baharu keluar mengundi pada kadar purata kerusi (67.4%), bukan kadar kumpulan muda yang lebih rendah, dan andaikan mereka terbelah 60 berbanding 40 memihak kepada PN, iaitu jauh lebih condong daripada kumpulan muda pada 2023. Walaupun begitu, kelebihan bersih PN daripada seluruh kelompok itu hanya kira-kira 247 undi, dan majoriti 535 masih bertahan.

Jadi dua laluan itu tidak setara. Kelompok pemilih baharu yang paling besar antara enam kerusi tipis pun, di bawah andaian yang sengaja dicondongkan kepada PN, hanya menggerakkan kira-kira 247 undi bersih. 268 orang yang sudah ada dalam daftar boleh membalikkan kerusi ini. Dan kitaran lepas sudah menunjukkan laluan mana yang aktif di sini: 4,252 undi meninggalkan lajur bukan-PAS antara 2018 dan 2023, dalam pilihan raya yang jumlah undinya hanya bertambah 883.

Perlu ditegaskan bahawa angka 1,010, 70 dan 247 itu bukan ramalan. Ia senario, bukan jangkaan. Kami tidak tahu bagaimana 1,836 orang ini akan mengundi, dan angka kumpulan muda 2023 itu sendiri ialah kaitan di peringkat kerusi, bukan pemerhatian terhadap individu. Kegunaannya bukan untuk meramal, tetapi untuk menunjukkan susunan magnitud: kelompok pemilih baharu bergerak dalam ratusan undi, dan majoriti ini boleh dibalikkan oleh ratusan pengundi sedia ada. Satu-satunya senario yang membolehkan kelompok baharu itu sendiri menentukan kerusi ini ialah kalau hampir kesemuanya keluar mengundi dan hampir kesemuanya memilih pihak yang sama, iaitu andaian yang tidak pernah berlaku pada mana-mana kumpulan pemilih.

Lensa ketiga: berapa banyak asas PN yang bertahan

Sungai Lui membawa tanda PN-RETENTION-BELT dalam tipologi kami, sama seperti Juasseh, Kota dan Palong. Bagi kerusi belt, soalan yang menentukan bukan kaum dan bukan umur, tetapi berapa ramai daripada pengundi yang memilih PN pada 2023 yang masih memilih PN pada 2026.

Di Sungai Lui soalan itu mempunyai bentuk yang khusus, dan bentuk itu boleh dikurung tanpa model. PAS hanya mengumpul 1,269 undi di kerusi ini pada 2018. Undi PN pada 2023 ialah 6,404. Jadi sekurang-kurangnya 5,135 daripada 6,404 undi itu, iaitu lebih empat daripada lima, tidak mungkin datang daripada peti undi PAS 2018, atas sebab yang mudah: peti itu tidak cukup besar. Itu had aritmetik ke atas saiz asas lama, bukan kenyataan tentang perjalanan mana-mana pengundi.

Ertinya asas PN di sini bukan asas lama. Ia dihimpun dalam satu kitaran. Sama ada asas yang dibina secepat itu berakar sedalam asas yang dibina selama sedekad, kami tidak tahu, dan data ini tidak boleh menjawabnya. Ia satu soalan yang berbaloi ditanya, bukan penemuan.

Yang ada ialah satu titik rujukan. Di Johor, PN mengekalkan 47.7% daripada asasnya sendiri. Kalau kadar itu berulang di Sungai Lui, 6,404 undi PN menjadi kira-kira 3,055, dan kerusi ini terkeluar terus daripada senarai kerusi tipis. Kami tidak meramalkan ia berulang. Johor bukan Negeri Sembilan, dan satu pilihan raya bukan sampel. Tetapi ia meletakkan jurang 535 undi itu dalam perspektif yang betul: apa yang berlaku kepada 6,404 undi PN antara sekarang dan 1 Ogos berkemungkinan besar lebih menentukan daripada apa-apa jua yang boleh dibaca daripada carta umur, carta kaum, atau kelompok pemilih baharu di halaman ini.

Yang perlu diperhatikan pada 18 Julai

Tiga soalan akan dijawab pada hari penamaan calon.

Pertama, adakah Mohd Razi bin Mohd Ali dinamakan semula untuk penggal keempat. Dia telah memenangi kerusi ini tiga kali, dan majoritinya mengecil setiap kali. Kalau BN menukar calon, perbandingan terkawal yang menjadikan kerusi ini begitu mudah dibaca akan terputus, dan begitu juga apa-apa jangkaan yang dibina di atasnya.

Kedua, adakah PN kekal dengan PAS di sini. Calon PN pada 2023 ialah calon PAS, dan PAS ialah parti yang hilang wang pertaruhan di kerusi ini lima tahun sebelumnya.

Ketiga, adakah muncul calon ketiga. Pada 2023 tiada, dan ketiadaan itu penting: tanpa satu pun undi lain-lain untuk menyerap kejutan, setiap undi di Sungai Lui jatuh ke salah satu daripada dua timbunan. Pada 2018 kerusi ini menyaksikan pertarungan tiga penjuru, dan calon ketiga ketika itu mengumpul 1,269 undi, iaitu lebih dua kali ganda majoriti 2023.

Sungai Lui ialah kerusi luar bandar dan pekan kecil dalam P.126 Jelebu, 369.7 kilometer persegi, dengan kepadatan 58 pemilih bagi setiap kilometer persegi.

Tiga belas tahun lalu ia kubu BN dengan majoriti 5,990 undi. Sempadannya tidak berubah, calonnya tidak berubah, dan majoritinya kini 535. Itu sahaja yang perlu diketahui tentang kenapa kerusi ini berada dalam senarai kami.