Mambau: Kubu DAP di Seremban, dan Undi Menentang Terbelah Antara PN dan BERSATU Tanpa BN

Mambau terletak dalam Parlimen P.130 Rasah, sebuah kerusi bandar di pinggir Seremban. Menurut pengelasan kami ia kerusi bandar yang padat, kira-kira 1,386 pemilih bagi setiap kilometer persegi. Kaum Cina blok terbesar di sini dan melepasi separuh: Cina 59.0%, India 25.7% dan Melayu 13.5%, dengan selebihnya kaum lain. Kerusi ini sudah lama di tangan DAP.

Pada PRN 2023, Yap Yew Weng mempertahankan Mambau di bawah tiket perpaduan, iaitu gabungan BN dan PH di bawah satu calon, dengan 17,039 undi menentang calon PN daripada PAS, Sathes Kumar a/l Nilameham, yang mendapat 2,099 undi. Ada juga seorang calon bebas, Kumaravel a/l Ramiah, yang mengambil 163 undi dan hilang wang pertaruhan. Majoriti Yap 14,940 daripada 19,301 undi sah.

Beza bahagian undi antara dua calon terkuat ialah 78.1 mata peratusan. Angka ini kami sebut margin dua penjuru, iaitu jarak menang antara dua calon terkuat sesebuah kerusi, mengira undi mereka berdua sahaja. Kerana Mambau ada calon bebas yang ketiga, angka ini berbeza sedikit daripada majoriti dibahagi jumlah undi (yang memberi 77.4): 78.1 mata itulah margin sebenar antara pemenang dan pencabar. Ia antara margin paling lebar di Negeri Sembilan, dan Mambau salah satu kubu paling selamat di negeri ini pada 2023. Yang mengubah kerusi ini bagi 2026 bukan angka 78.1 itu, tetapi strukturnya, iaitu bentuk pertandingan dan siapa lawan siapa, dan kita kembali kepadanya di penghujung.

Kubu DAP yang bertahan empat pilihan raya, dan blok PN yang tidak pernah berpijak

Empat keputusan terakhir Mambau menunjukkan satu kerusi yang kekal di tangan pihak yang diwakili DAP, dengan blok PN yang tidak pernah mendapat tapak di sini.

Pada PRU13 (2013), Pakatan Rakyat menang di Mambau dengan 76.6% menentang BN 23.5%, dan calon pembangkang itu daripada DAP. Ketika itu DAP, PKR dan PAS duduk dalam satu pakatan pembangkang, jadi 76.6% itu undi pembangkang yang lebih luas, bukan undi sehaluan mana-mana blok hari ini. Sempadan Mambau berubah selepas 2013; lihat amaran di bawah.

Pada PRU14 (2018), pertandingan pada dasarnya dua penjuru, PH 85.0% menentang BN 14.4%. Tiada blok PN di Mambau pada 2018; carta menunjukkan PN sifar kerana PAS mahupun BERSATU tidak meletakkan calon langsung di sini pada tahun itu, jadi tidak ada apa-apa undi 2018 yang boleh dibaca sebagai undi PAS. Pada PRU15 (2022) iaitu pilihan raya umum, keputusan Parlimen bagi saluran di Mambau menunjukkan PH 84.0%, BN 9.7% dan blok PN 6.3%. Kali ini BN dan PH bertanding sebagai lawan, dan itu satu-satunya petunjuk terkini tentang bagaimana undi terbahagi antara mereka apabila keduanya berdiri berasingan: PH jauh mendahului BN, kira-kira 74 mata. Angka 2022 ini meliputi 99.9% pengundi kerusi ini, hampir lengkap.

Sembilan bulan kemudian, pada PRN 2023, BN dan PH bergabung di bawah satu tiket dengan calon PH (DAP), dan tiket itu mendapat 88.3% menentang PN (PAS) 10.9%, dengan calon bebas mengambil 0.8% selebihnya. Perhatikan satu perkara: sepanjang empat pilihan raya ini blok PN tidak pernah melepasi 11% di Mambau, jauh berbeza dengan kerusi Melayu majoriti di negeri ini yang menyaksikan PN membesar kepada hampir separuh. Di sini ia kekal kecil. Satu perkara yang keputusan ini boleh dan tidak boleh beritahu: keputusan hanya mengira undi, bukan menjejaki pengundi. Sama ada pengundi yang sama berpindah sokongan, atau digantikan pengundi lain, atau tinggal di rumah, jumlah undi tidak dapat menunjukkannya.

Jurang umur: warga emas paling menyokong perpaduan, dan arahnya kali ini dapat disahkan

Mengikut anggaran, kadar keluar mengundi di Mambau pada 2023 menaik dengan umur: golongan muda 62.7%, pertengahan umur 67.9%, dan warga emas 70.8%. Anggaran ekologi, iaitu anggaran yang dikira daripada corak undi mengikut saluran dan bukan daripada kiraan undi individu, menunjukkan sokongan kepada tiket perpaduan juga meningkat dengan umur: golongan muda 86.2%, pertengahan umur 88.7%, dan warga emas 90.8%.

Berapa pasti? Di sini kami membezakan anggaran daripada kepastian. Kami menggunakan satu ujian yang lebih ketat, dipanggil had Duncan-Davis. Ujian ini mengira julat paling rendah hingga paling tinggi yang boleh dipastikan daripada jumlah undi setiap saluran, tanpa meneka undi sesiapa, dengan satu andaian sahaja: kadar keluar mengundi setiap kumpulan dalam saluran yang sama lebih kurang serupa. Di Mambau ujian ini mengesahkan arah jurang umur: beza antara sokongan warga emas dan sokongan golongan muda kepada perpaduan terletak antara +0.8 dan +10.7 mata, satu julat yang keseluruhannya di atas sifar. Jadi arahnya pasti, warga emas memang lebih menyokong perpaduan daripada golongan muda. Tetapi kerana had bawah julat itu hampir menyentuh sifar, kami hanya boleh sahkan arahnya, bukan saiz jurang itu; jangan baca beza umur itu sehingga ke titik perpuluhan.

Ujian yang sama mengesahkan sesuatu yang jarang berlaku dalam siri ini: ketiga-tiga kumpulan umur memberi majoriti mutlak kepada tiket perpaduan. Yang dapat dipastikan daripada kiraan undi ialah golongan muda memberi sekurang-kurangnya 83.5% undi mereka kepada perpaduan, pertengahan umur sekurang-kurangnya 84.6%, dan warga emas sekurang-kurangnya 89.1%, kesemuanya jauh melepasi separuh. Di kerusi selebar ini, malah kumpulan yang paling kurang menyokong perpaduan pun tetap memberi lebih empat perlima undinya kepada DAP.

Undi kaum: dua blok bukan Melayu dengan had terendah yang boleh dipastikan

Mambau kerusi berteraskan pengundi Cina: Cina 59.0%, India 25.7%, Melayu 13.5%. Kerana kaum Cina blok terbesar, corak undi mereka banyak menentukan keputusan di sini. Anggaran mengikut saluran menunjukkan ketiga-tiga kaum utama menyokong tiket perpaduan dengan kuat pada 2023: pemilih Cina 90.4%, pemilih India 88.4%, dan pemilih Melayu 80.1%, dengan blok PN mengambil 8.8% hingga 19.0% mengikut kumpulan. Ini anggaran ekologi, bukan kiraan undi individu; had yang benar-benar boleh dipastikan kami nyatakan selepas ini. Perlu diingat juga, kerana ada calon bebas pada 2023, tiga bahagian undi setiap kumpulan tidak menjumlah tepat 100%; bakinya undi calon bebas itu, kira-kira 0.8% hingga 0.9% mengikut kumpulan.

Berapa pasti? Had Duncan-Davis yang sama memberi dua fakta kukuh, satu yang jarang berlaku dalam siri ini. Blok Cina cukup besar dan tertumpu untuk kaedah ini mengurungnya dari bawah: yang dapat dipastikan daripada kiraan undi ialah pemilih Cina memberi sekurang-kurangnya 81.6% undi mereka kepada tiket perpaduan pada 2023, satu majoriti mutlak yang tinggi. Blok India pula, walaupun lebih kecil, juga tertumpu cukup untuk memberi had terendah yang bermakna: pemilih India memberi sekurang-kurangnya 60.3% undi mereka kepada perpaduan, juga satu majoriti mutlak. Jarang sekali dua kaum berlainan dalam satu kerusi memberi had terendah yang kedua-duanya melepasi separuh; di kebanyakan kerusi lain, hanya satu kumpulan sahaja yang dapat dikurung sebegini.

Bagi pemilih Melayu pula, ceritanya berbeza. Bloknya kecil dan tersebar merata antara saluran, jadi had Duncan-Davis terbuka luas: antara 17.2% dan 96.7% sokongan kepada perpaduan. Julat itu merangkumi hampir keseluruhan skala, jadi aritmetik tidak dapat memastikan sama ada pemilih Melayu di atas atau di bawah purata kerusi; anggaran 80.1% itu kekal anggaran yang tidak disahkan. Beza antara sokongan Melayu dan sokongan India pun boleh jatuh ke mana-mana arah, jadi tiada arah yang boleh disahkan antara dua kaum itu. Kesimpulannya: dua fakta kukuh, iaitu had terendah Cina 81.6% dan had terendah India 60.3%, dan selebihnya anggaran yang belum disahkan.

1 Ogos: pemilih baharu di kerusi majoriti 14,940

Carta di bawah menggunakan snapshot, iaitu rekod daftar pemilih pada satu tarikh tertentu dalam 2026, bukan lagi anggaran model kami. Jumlah rasmi pengundi berdaftar, atau Daftar Pemilih Pilihan Raya (DPPR), di seluruh Negeri Sembilan ialah 889,490, dan daftar rasmi SPR mengikut DUN yang diterbitkan pada hari penamaan 18 Julai mengesahkan angka Mambau, jadi angka ini muktamad, bukan anggaran.

Daftar Mambau membesar daripada 28,944 nama pada 2023 kepada 30,346 pada 2026, iaitu tambahan bersih 1,402 orang. Di sebalik angka bersih itu ada pusing ganti yang lebih besar. Kira-kira 1,633 nama yang tiada langsung dalam mana-mana daftar Negeri Sembilan 2023 masuk ke daftar Mambau, dan 961 lagi berpindah masuk dari DUN lain di negeri ini, jadi mereka mungkin pernah mengundi di kerusi lain sebelum ini. Dua kumpulan itu berasingan dan tidak bertindih, jadi kira-kira 2,594 nama masuk kesemuanya. Kerana daftar hanya bertambah 1,402 selepas itu, maka kira-kira 1,192 nama keluar daripada daftar sejak 2023. Nama itu biasanya hilang kerana kematian atau perpindahan keluar, walaupun padanan kami hanya mengesan bahawa ia tiada lagi dan tidak dapat mengesahkan sebabnya.

Daripada nama baharu itu, 1,400 ialah pengundi muda 18 hingga 21 tahun (kira-kira 4.61% daripada daftar), dengan 1,086 daripadanya pasti belum layak mengundi pada PRN 2023. Satu perkara patut diperhatikan: kumpulan muda baharu ini kurang Cina daripada kerusi secara keseluruhan, kira-kira 48.1% Cina berbanding komposisi kerusi 59.0%, dengan Melayu 25.9% dan India 26.0%. Jadi di kerusi yang blok terbesarnya Cina, aliran masuk pemilih baharu justeru kurang Cina sedikit. Ini satu perkara untuk diperhatikan dari semasa ke semasa, bukan satu perubahan yang boleh menggerakkan kerusi ini sekarang.

Mudah tergoda untuk membandingkan pemilih baharu itu dengan majoriti 14,940. Bandingan itu mengelirukan atas dua sebab, sama seperti kerusi lain dalam siri ini. Pertama, nama dalam daftar bukan undi yang dibuang; pada kadar keluar mengundi 2023 (67.2%), 1,400 nama muda itu bersamaan kira-kira 941 undi sahaja. Kedua, majoriti 14,940 tidak memerlukan 14,940 pengundi bertukar fikiran, kerana setiap pertukaran menggerakkan dua undi sekali gus, jadi kira-kira 7,470 pertukaran diperlukan. Walaupun mengambil kira kedua-dua perkara itu, kumpulan pemilih baharu ini jauh lebih kecil daripada majoriti 2023; di Mambau, pemilih baharu sahaja jauh daripada mampu menggerakkan kerusi ini. Yang pasti hanya ini: tiada model dapat memastikan sama ada pemilih baharu ini akan keluar mengundi atau pihak mana yang akan mereka pilih.

Struktur 2026 muktamad: tiga penjuru, tanpa BN, dan undi menentang berpecah dua

Soalan yang kami tinggalkan terbuka di awal tadi, siapa yang bertanding pada 2026, sudah terjawab sepenuhnya pada penamaan 18 Julai. Mambau kini pertandingan tiga penjuru, dan tiga perkara membentuk kerusi ini.

Pertama, penyandang bertukar wajah. Yap Yew Weng, yang memenangi Mambau pada 2018 (14,911 undi) dan 2023 (17,039 undi), tidak dinamakan semula. PH (DAP) mempertahankan kerusi ini dengan wajah baharu, Lee Kai Yet, yang tiada rekod bertanding dalam pangkalan data kami. Undi peribadi seorang wakil dua penggal tidak semestinya berpindah bulat-bulat kepada calon baharu; itu satu ketidakpastian yang nyata di pihak PH, walaupun kecil berbanding margin 78.1 mata yang diwarisinya.

Kedua, BN tidak bertanding di Mambau. Pada 2023, tiket perpaduan di sini ialah calon PH seorang, tiada calon BN berasingan. Bagi 2026, susunan antara BN dan gabungan pimpinan PAS meletakkan calon gabungan itu di kerusi yang BN tinggalkan, dan Mambau salah satunya: calon berlogo PN di sini ialah Erik Michael daripada Parti Wawasan Negara. Kerana PH memegang kerusi ini dan BN tidak masuk, tiada perpecahan undi di pihak perpaduan; perpecahan berlaku di pihak yang lain.

Ketiga, undi menentang DAP berpecah dua. Pada 2023, undi menentang perpaduan (2,099 undi, 10.9%) dibuang untuk satu calon PN daripada PAS. Bagi 2026, blok itu terbelah antara dua calon berlainan lambang: Erik Michael (Wawasan, atas logo PN) dan Sarawanan Nagayah, yang dilaporkan tokoh Parti Urimai tetapi bertanding atas lambang BERSATU sendiri selepas PAS memutuskan hubungan dengan BERSATU. Kedua-duanya berebut kelompok pengundi menentang DAP yang sama, dan kelompok itu memang kecil di Mambau.

Struktur ini menguntungkan siapa? Mambau kerusi yang PH menang besar pada 2023, jadi perpecahan berlaku di pihak yang kalah, iaitu pihak menentang DAP. Setiap undi menentang yang jatuh kepada Erik dan bukan Sarawanan, atau sebaliknya, ialah undi yang tidak lagi bersatu menentang DAP. Perpecahan di pihak yang kalah membantu pihak yang menang, iaitu PH; keadaannya berlawanan dengan kerusi yang PN pegang, kerana di kerusi begitu perpecahan seumpama ini akan memudaratkan pihak yang di hadapan.

Dan tapak undi menentang itu sendiri belum teruji tanpa keadaan 2023. Undi PN 2023 hanya 2,099, dan ia dibawa PAS di bawah satu payung PN; calon PAS itu, Sathes Kumar, sudah berpindah bertanding di kerusi lain, sementara calon PN Mambau 2026 daripada Wawasan dan BERSATU berdiri berasingan. Jadi sama ada 2,099 undi itu terkumpul semula, dan kepada calon mana ia pergi, satu soalan terbuka, bukan satu andaian yang boleh dipindahkan bulat-bulat. Pengajaran terbesar daripada Johor bukan tentang keluar mengundi mahupun kaum, tetapi tentang struktur pertandingan, iaitu siapa berhadapan siapa dan berapa banyak pihak berkongsi undi yang sama. Struktur itu kini tetap: tiga penjuru, tanpa BN, dengan undi menentang yang sudah kecil dibelah dua.

Mambau kubu DAP yang lebar, dan kali ini kerusi ini dipertahankan oleh wajah baharu, Lee Kai Yet, menggantikan penyandang dua penggal Yap Yew Weng, menentang dua pencabar tanpa BN di atas kertas undi. Jangan tersalah baca ini sebagai ramalan mana-mana pihak menang. Yang pasti hanya bentuk pertandingan: tiga penjuru, PH (DAP) menentang PN (Wawasan) dan BERSATU, dengan BN tidak bertanding dan undi menentang berpecah dua. Dua soalan menentukan malam 1 Ogos: berapa banyak daripada undi perpaduan 88.3% itu kekal dengan calon PH yang baharu, dan berapa ramai daripada 2,099 pengundi PN 2023 yang dibawa PAS akan keluar sekali lagi, dan kepada calon mana antara Erik dan Sarawanan. Aritmetik bermula jauh memihak kepada penyandang di atas kubu yang sedia lebar, tetapi struktur itu satu keadaan, bukan satu keputusan.