Bukit Kepayang: Kubu DAP di Seremban, Satu Lawan Satu Menentang PN Tanpa BN

Bukit Kepayang terletak dalam Parlimen P.130 Rasah, di pinggir bandar Seremban. Menurut pengelasan kami ia kerusi bandar yang padat, kira-kira 1,010 pemilih bagi setiap kilometer persegi. Kaum Cina blok terbesar di sini tetapi tidak melebihi separuh: Cina 50.3%, Melayu 25.3% dan India 22.6%, dengan selebihnya kaum lain. Kerusi ini sudah lama di tangan DAP.

Pada PRN 2023, Nicole Tan Lee Koon mempertahankan Bukit Kepayang di bawah tiket perpaduan (gabungan BN dan PH di bawah satu calon) dengan 24,626 undi menentang calon PN Subramaniam a/l Purushothama daripada BERSATU, yang mendapat 4,942 undi. Ada juga seorang calon bebas, Ahmad Zamali bin Mohamad, yang mendapat 921 undi dan hilang wang pertaruhan. Majoriti Nicole Tan 19,684 daripada 30,489 undi sah.

Beza bahagian undi antara dua calon terkuat ialah 66.6 mata peratusan. Angka ini kami sebut margin dua penjuru, iaitu jarak menang antara dua calon terkuat sesebuah kerusi, mengira undi mereka berdua sahaja. Kerana Bukit Kepayang ada calon bebas yang ketiga, angka ini berbeza sedikit daripada majoriti dibahagi jumlah undi (yang memberi 64.6): 66.6 mata itulah margin sebenar antara pemenang dan pencabar. Ia antara margin paling lebar di Negeri Sembilan; Bukit Kepayang salah satu kubu paling selamat di negeri ini pada 2023. Yang mengubah kerusi ini bagi 2026 bukan angka 66.6 itu, tetapi strukturnya, iaitu bentuk pertandingan dan siapa lawan siapa, dan kita kembali kepadanya di penghujung.

Kubu DAP yang bertahan tiga pilihan raya

Empat keputusan terakhir Bukit Kepayang menunjukkan satu kerusi yang beralih ke tangan pihak yang diwakili DAP pada 2008 dan tidak pernah lepas sejak itu, tetapi bentuk pihak lawannya bertukar setiap kali.

Pada PRU13 (2013), Pakatan Rakyat menang di Bukit Kepayang dengan 75.0% menentang BN 24.3%, dan calon pembangkang itu daripada DAP. Ketika itu DAP, PKR dan PAS duduk dalam satu pakatan pembangkang, jadi 75.0% itu undi pembangkang yang lebih luas, bukan undi sehaluan mana-mana blok hari ini. Sempadan Bukit Kepayang pada 2013 berbeza kira-kira 2.9% sahaja daripada sempadan sekarang, di bawah paras yang kami tetapkan untuk memberi amaran, jadi baris 2013 boleh dibaca sebagai bandingan yang munasabah dengan tahun-tahun kemudian.

Pada PRU14 (2018), pertandingan pada dasarnya dua penjuru, PH 83.3% menentang BN 16.7%. Tiada blok PN di Bukit Kepayang pada 2018; carta menunjukkan PN sifar kerana PAS mahupun mana-mana calon berhaluan PN tidak bertanding langsung di sini pada tahun itu, jadi tidak ada apa-apa undi 2018 yang boleh dibaca sebagai undi PAS. Pada PRU15 (2022) iaitu pilihan raya umum, keputusan Parlimen bagi saluran di Bukit Kepayang menunjukkan PH 77.7%, BN 11.2% dan blok PN 11.2%. Kali ini BN dan PH bertanding sebagai lawan, dan itu satu-satunya petunjuk terkini tentang bagaimana undi terbahagi antara mereka apabila keduanya berdiri berasingan: PH jauh mendahului BN, kira-kira 66 mata. Angka 2022 ini meliputi 98.6% pengundi kerusi ini, hampir lengkap.

Sembilan bulan kemudian, pada PRN 2023, BN dan PH bergabung di bawah satu tiket dengan calon PH (DAP), dan tiket itu mendapat 80.8% menentang PN (BERSATU) 16.2%, dengan calon bebas mengambil 3.0% selebihnya. Satu perkara yang keputusan ini boleh dan tidak boleh beritahu. Keputusan hanya mengira undi, bukan menjejaki pengundi. Kadar keluar mengundi juga jatuh setiap kali, daripada 86.4% pada 2013 kepada 85.0% pada 2018, 75.0% pada 2022 dan 66.4% pada 2023. Sama ada pengundi yang sama berpindah sokongan, atau digantikan pengundi lain, atau tinggal di rumah, jumlah undi tidak dapat menunjukkannya.

Jurang umur: warga emas paling menyokong perpaduan, dan arahnya kali ini dapat disahkan

Mengikut anggaran, kadar keluar mengundi di Bukit Kepayang pada 2023 berbeza sedikit mengikut umur: kira-kira 62.3% dalam kalangan golongan muda, 69.1% pertengahan umur, dan 68.6% warga emas. Anggaran ekologi, iaitu anggaran yang dikira daripada corak undi mengikut saluran dan bukan daripada kiraan undi individu, menunjukkan sokongan kepada tiket perpaduan meningkat dengan umur: golongan muda 76.9%, pertengahan umur 80.8%, dan warga emas 88.9%.

Berapa pasti? Di sini kami membezakan anggaran daripada kepastian. Kami menggunakan satu ujian yang lebih ketat, dipanggil had Duncan-Davis. Ujian ini mengira julat paling rendah hingga paling tinggi yang boleh dipastikan daripada jumlah undi setiap saluran, tanpa meneka undi sesiapa, dengan satu andaian sahaja: kadar keluar mengundi setiap kumpulan dalam saluran yang sama lebih kurang serupa. Di Bukit Kepayang ujian ini mengesahkan arah jurang umur: beza antara sokongan warga emas dan sokongan golongan muda kepada perpaduan terletak antara +3.7 dan +23.0 mata, satu julat yang keseluruhannya di atas sifar. Jadi arahnya pasti, warga emas memang lebih menyokong perpaduan daripada golongan muda. Tetapi kerana julat itu lebar, kami hanya boleh sahkan arahnya, bukan saiz tepat jurang itu; jangan baca angka jurang sehingga ke titik perpuluhan.

Ujian yang sama mengesahkan sesuatu yang jarang berlaku dalam siri ini: ketiga-tiga kumpulan umur memberi majoriti mutlak kepada tiket perpaduan. Yang dapat dipastikan daripada kiraan undi ialah golongan muda memberi sekurang-kurangnya 72.0% undi mereka kepada perpaduan, pertengahan umur sekurang-kurangnya 72.8%, dan warga emas sekurang-kurangnya 84.3%, kesemuanya jauh melepasi separuh. Di kerusi selebar ini, malah kumpulan yang paling kurang menyokong perpaduan pun tetap memberi lebih dua pertiga undinya kepada DAP.

Undi kaum: had terendah Cina yang tinggi, selebihnya anggaran

Bukit Kepayang kerusi berteraskan pengundi Cina: Cina 50.3%, Melayu 25.3%, India 22.6%. Kerana kaum Cina blok terbesar, corak undi mereka banyak menentukan keputusan di sini. Anggaran mengikut saluran menunjukkan pemilih Cina paling kuat menyokong tiket perpaduan pada 2023 (84.8%), diikuti pemilih India (83.3%), sementara pemilih Melayu menyokong perpaduan dengan lebih sederhana (72.0%) dan paling banyak memberi undi kepada blok PN (24.0%). Ini anggaran ekologi, bukan kiraan undi individu; had yang benar-benar boleh dipastikan kami nyatakan selepas ini. Perlu diingat juga, kerana ada calon bebas pada 2023, tiga bahagian undi setiap kumpulan (perpaduan, PN, bebas) tidak menjumlah tepat 100%; bakinya undi calon bebas itu, kira-kira 2.5% hingga 4.0% mengikut kumpulan.

Berapa pasti? Had Duncan-Davis yang sama memberi satu fakta kukuh bagi pemilih Cina. Blok Cina cukup besar dan tertumpu untuk kaedah ini mengurungnya dari bawah: yang dapat dipastikan daripada kiraan undi ialah pemilih Cina memberi sekurang-kurangnya 66.8% undi mereka kepada tiket perpaduan pada 2023, satu majoriti mutlak yang jelas. Tetapi had itu merentasi purata kerusi 80.8%, jadi aritmetik tidak dapat memastikan sama ada pemilih Cina menyokong perpaduan lebih kuat atau lebih lemah daripada kerusi secara keseluruhan; yang pasti hanya lantai 66.8% itu.

Bagi pemilih Melayu pula, hadnya antara 29.8% dan 91.6% sokongan kepada perpaduan. Julat itu merangkumi purata kerusi 80.8%, jadi sama ada mereka di atas atau di bawah purata tidak dapat ditentukan aritmetik; yang dapat dipastikan hanya satu had tertinggi: sokongan Melayu kepada perpaduan tidak melebihi 91.6%. Bagi pemilih India, bilangan mereka (kira-kira 10,237) jauh melepasi ambang 1,000 yang kami tetapkan. Namun kedua-dua had terbuka luas: had bawahnya di bawah separuh (38.3%) dan had atasnya tersekat hampir pada 100%. Kerana itu, kiraan undi tidak dapat memastikan sama ada majoriti pemilih India menyokong perpaduan. Ini kes kaedah nampak kumpulan itu tetapi aritmetik tidak dapat mengurungnya, kerana blok India lebih kecil daripada undi perpaduan dalam hampir setiap saluran. Beza antara sokongan Melayu dan India pula merentasi sifar, jadi tiada arah yang boleh disahkan antara dua kaum itu. Semua kecondongan kaum di atas, kecuali had terendah Cina dan had tertinggi Melayu itu, kekal anggaran yang tidak disahkan.

1 Ogos: pemilih baharu di kerusi majoriti 19,684

Carta di bawah menggunakan snapshot, iaitu rekod daftar pemilih pada satu tarikh tertentu dalam 2026, bukan lagi anggaran model kami. Jumlah rasmi pengundi berdaftar, atau Daftar Pemilih Pilihan Raya (DPPR), di seluruh Negeri Sembilan ialah 889,490, dan daftar rasmi SPR mengikut DUN yang diterbitkan pada hari penamaan 18 Julai mengesahkan angka Bukit Kepayang, jadi angka ini muktamad, bukan anggaran.

Berbeza dengan kebanyakan kerusi lain dalam siri ini, daftar Bukit Kepayang membesar, daripada 46,212 nama pada 2023 kepada 49,568 pada 2026, tambah bersih 3,356 orang. Di sebalik angka bersih itu ada pusing ganti yang lebih besar. Kira-kira 4,516 nama yang tiada langsung dalam mana-mana daftar Negeri Sembilan 2023 masuk ke daftar Bukit Kepayang, dan 458 lagi berpindah masuk dari DUN lain di negeri ini, jadi mereka mungkin pernah mengundi di kerusi lain sebelum ini; dua kumpulan itu berasingan dan tidak bertindih, jadi kira-kira 4,974 nama masuk kesemuanya. Kerana daftar hanya bertambah 3,356 selepas itu, maka kira-kira 1,618 nama keluar daripada daftar sejak 2023. Nama itu biasanya hilang kerana kematian atau perpindahan keluar, walaupun padanan kami hanya mengesan bahawa ia tiada lagi dan tidak dapat mengesahkan sebabnya.

Daripada nama baharu itu, 3,944 ialah pengundi muda 18 hingga 21 tahun (kira-kira 7.96% daripada daftar, antara kumpulan muda yang paling besar dalam siri ini), dengan 2,995 daripadanya pasti belum layak mengundi pada PRN 2023. Satu perkara patut diperhatikan: kumpulan muda baharu ini lebih Melayu daripada kerusi secara keseluruhan, kira-kira 43.2% Melayu berbanding komposisi kerusi 25.3%, dengan Cina 40.4% dan India 16.4%. Jadi di kerusi yang blok terbesarnya Cina, aliran masuk pemilih baharu justeru condong sedikit ke arah Melayu. Ini satu perkara untuk diperhatikan dari semasa ke semasa, bukan satu perubahan yang boleh menggerakkan kerusi ini sekarang.

Mudah tergoda untuk membandingkan pemilih baharu itu dengan majoriti 19,684. Bandingan itu mengelirukan atas dua sebab, sama seperti kerusi lain dalam siri ini. Pertama, nama dalam daftar bukan undi yang dibuang; pada kadar keluar mengundi 2023 (66.4%), 3,944 nama muda itu bersamaan kira-kira 2,619 undi sahaja. Kedua, majoriti 19,684 tidak memerlukan 19,684 pengundi bertukar fikiran, kerana setiap pertukaran menggerakkan dua undi sekali gus, jadi kira-kira 9,842 pertukaran diperlukan. Walaupun mengambil kira kedua-dua perkara itu, kumpulan pemilih baharu ini jauh lebih kecil daripada majoriti 2023; di Bukit Kepayang, pemilih baharu sahaja jauh daripada mampu menggerakkan kerusi ini. Yang pasti hanya ini: tiada model dapat memastikan sama ada pemilih baharu ini akan keluar mengundi atau pihak mana yang akan mereka pilih.

Struktur 2026 muktamad: satu lawan satu, tanpa BN

Soalan yang kami tinggalkan terbuka di awal tadi, siapa yang bertanding pada 2026, sudah terjawab sepenuhnya pada penamaan 18 Julai. Bukit Kepayang kini pertandingan satu lawan satu, dan dua perkara membentuk kerusi ini.

Pertama, penyandang kekal dan berpengalaman. PH (DAP) menamakan semula Nicole Tan Lee Koon, yang bukan wajah baharu di sini: dia memenangi Bukit Kepayang pada PRU14 (2018) juga, ketika itu atas tiket PKR dalam gabungan pembangkang dengan 18,668 undi, sebelum menang sekali lagi pada 2023 dengan 24,626 undi. Rekod kami mengesahkan calon 2018 dan 2023 itu orang yang sama. Jadi dia bertanding kali ini sebagai penyandang dua penggal, di kerusi yang undinya naik setiap pilihan raya sejak 2008.

Kedua, pihak yang menentang DAP kini hanya seorang, dan bukan BN. Berbeza dengan kerusi jirannya Rahang yang BN turun bertanding, di Bukit Kepayang BN tidak memfailkan sebarang calon. Susunan antara BN dengan gabungan pimpinan PAS meletakkan calon gabungan itu di sebelas kerusi yang BN tidak bertanding, dan Bukit Kepayang salah satunya: calon gabungan pimpinan PAS, Lee Boon Shian daripada GERAKAN, memfailkan penamaan atas logo PN. Lee Boon Shian pun bukan wajah baharu: pada PRN 2023 dia bertanding kerusi Rahang yang bersebelahan, juga atas tiket PN daripada GERAKAN, dan kalah dengan 3,436 undi. Jadi dia calon yang sama berpindah dari satu kubu DAP ke satu lagi. BERSATU pula, yang membawa undi PN di sini pada 2023, tidak memfailkan sebarang calon di Bukit Kepayang, jadi tapak 4,942 undi 2023 itu tiada penyambung terus di atas mana-mana logo.

Kerana hanya ada seorang pencabar, undi menentang DAP tidak terpecah seperti di kerusi empat penjuru; ia menumpu pada satu calon PN. Tetapi tumpuan itu bermula daripada tapak yang kecil. Undi PN 2023 hanya 16.2%, dan undi itu dibawa BERSATU serta seorang calon India, bukan GERAKAN, jadi sama ada ia berpindah bulat-bulat kepada Lee Boon Shian satu soalan terbuka, bukan satu andaian. Di kerusi yang penyandangnya menang dengan margin 66.6 mata, tumpuan undi anti-DAP pada satu calon ialah bentuk pertandingan yang jelas, bukan satu ancaman kepada penyandang. Ini satu pemerhatian tentang struktur, bukan satu ramalan.

Bukit Kepayang kubu DAP yang lebar, dan kali ini kerusi ini dipertahankan oleh penyandang dua penggal yang sama, Nicole Tan Lee Koon, menentang seorang sahaja pencabar tanpa BN di atas kertas undi. Jangan tersalah baca ini sebagai ramalan mana-mana pihak menang. Yang pasti hanya bentuk pertandingan: satu lawan satu, PH (DAP) menentang PN (GERAKAN), dengan BN tidak bertanding dan blok BERSATU 2023 tanpa penyambung. Pengajaran terbesar daripada Johor bukan tentang keluar mengundi mahupun kaum, tetapi tentang struktur pertandingan, iaitu siapa berhadapan siapa dan berapa banyak pihak berkongsi undi yang sama. Dua soalan menentukan malam 1 Ogos: berapa banyak daripada undi perpaduan 80.8% itu kekal dengan PH, dan berapa ramai daripada 4,942 pengundi PN 2023 yang dibawa BERSATU akan keluar sekali lagi untuk calon GERAKAN yang baharu. Aritmetik bermula jauh memihak kepada penyandang di atas kubu yang sedia lebar, tetapi struktur itu satu keadaan, bukan satu keputusan.