Bagan Pinang: BN Beri Laluan, Penyandang PAS Pertahankan Margin PN Terlebar di Negeri Sembilan

Bagan Pinang terletak dalam Parlimen P.132 Port Dickson, di pesisir barat daya Negeri Sembilan, kerusi separa bandar dengan kira-kira 194 pemilih bagi setiap kilometer persegi. Majoriti besar pemilihnya Melayu (72%), dengan India 14.2% dan Cina 10%, satu campuran yang menjadikannya kerusi berteraskan undi Melayu. Dalam pengelasan tipologi 36 DUN negeri ini, Bagan Pinang tergolong dalam belt pengekalan PN, iaitu kumpulan kerusi yang PN menang pada 2023 dan kini menjadi ujian sejauh mana kemenangan itu boleh dikekalkan. Pada PRN 2023, calon PN (PAS) Abdul Fatah Zakaria memenangi kerusi ini dengan 10,921 undi menentang calon perpaduan berlogo BN (UMNO) Mohd Najib Mohd Isa yang mendapat 7,495 undi. Majoritinya 3,426 daripada 18,416 undi sah. Ketika itu, hanya calon BN mewakili tiket perpaduan di sini; PH tidak meletakkan calon berasingan.

Beza bahagian undi antara dua calon itu ialah 18.6 mata peratusan. Angka ini kami sebut margin dua penjuru, iaitu jarak menang antara dua calon terkuat sesebuah kerusi, mengira undi mereka berdua sahaja. Kerana Bagan Pinang tiada calon ketiga pada 2023, margin dua penjuru ini tepat sama dengan majoriti dibahagi jumlah undi. Antara semua kerusi yang PN pegang di Negeri Sembilan, inilah margin yang paling lebar. Tetapi yang mengubah kerusi ini bagi 2026 bukan angka 3,426 itu, sebaliknya strukturnya: penyandang kekal tetapi partinya kini berpisah dengan BERSATU, dan BN pula tidak bertanding. Kita kembali kepada maknanya di penghujung.

Daripada kubu BN kepada kerusi PN

Empat keputusan terakhir Bagan Pinang menunjukkan satu kerusi yang bertukar tangan sepenuhnya dalam masa satu dekad.

Pada PRU13 (2013), Bagan Pinang kubu BN yang kukuh: BN 71.2% menentang calon PKR di bawah payung Pakatan Rakyat yang mendapat 28.9%. Pada PRU14 (2018), pertarungan dua penjuru sekali lagi tetapi lawannya bertukar: BN 57.8% menentang calon pembangkang tunggal 42.2%. Calon pembangkang 2018 itu orang BERSATU yang bertanding atas logo PKR, dan model kami mengira undinya sebagai blok PN, bukan PH; sebab itu baris PH 2018 sifar. PAS tidak bertanding langsung pada 2018, jadi 42.2% itu bukan undi PAS. Pada PRU15 (2022), barulah tiga penjuru penuh: BN 29%, PH 32%, dan blok PN 37%.

Sembilan bulan kemudian, pada PRN 2023, BN dan PH bergabung di bawah satu tiket dengan seorang calon BN. Tetapi undi gabungan itu hanya 40.7%, dan calon PAS di bawah lambang PN menang dengan 59.3%. Kerusi yang BN kuasai dengan 71.2% pada 2013 kini di tangan PN, dan margin 18.6 mata itu menjadikannya kemenangan PN yang paling selesa di negeri ini.

Satu perkara yang keputusan ini boleh dan tidak boleh beritahu. Keputusan hanya mengira undi, bukan menjejaki pengundi. Sama ada pengundi yang sama berpindah sokongan, atau digantikan pengundi lain, atau tinggal di rumah, jumlah undi tidak dapat menunjukkannya.

Jurang umur: warga emas condong kepada perpaduan, golongan muda kepada PN, dan arah itu disahkan

Kadar keluar mengundi di Bagan Pinang menaik dengan umur: golongan muda paling rendah (51.9%), pertengahan di tengah (65.5%), dan warga emas paling tinggi (67.2%). Golongan muda ialah kelompok pengundi terbesar di sini dengan margin yang jauh, hampir 17,000 orang berbanding kira-kira 3,900 warga emas. Anggaran ekologi, iaitu anggaran yang dikira daripada corak undi mengikut saluran dan bukan kiraan undi individu, menunjukkan golongan muda condong kepada PN manakala warga emas lebih menyokong tiket perpaduan.

Berapa kuat? Di sini kami membezakan anggaran daripada kepastian. Kami menggunakan satu ujian yang lebih ketat, dipanggil had Duncan-Davis. Ujian ini mengira julat paling rendah hingga paling tinggi yang boleh dipastikan daripada jumlah undi setiap saluran, tanpa meneka undi sesiapa, dengan satu andaian sahaja: kadar keluar mengundi setiap kumpulan dalam saluran yang sama lebih kurang serupa. Di Bagan Pinang ujian ini mengesahkan arah jurang umur: perbezaan antara sokongan warga emas dan sokongan golongan muda kepada perpaduan terletak antara +8.6 dan +56.3 mata, satu julat yang tidak merentasi sifar. Jadi arahnya pasti, warga emas lebih menyokong perpaduan berbanding golongan muda, walaupun lebar julat itu bermakna kita tidak boleh mengukur berapa besar perbezaan itu dengan tepat. Aritmetik juga mengesahkan dua had lagi. Warga emas memberi sekurang-kurangnya 51.5% undi mereka kepada perpaduan, iaitu satu majoriti mutlak. Dan golongan muda tidak memberi lebih daripada 42.9% undi mereka kepada perpaduan, jadi kelompok terbesar kerusi ini memang condong kepada PN pada 2023, dan condongnya golongan muda itu banyak menerangkan mengapa PN menang selesa di sini.

Undi Melayu: hanya had tertinggi dapat dipastikan; corak Cina dan India nampak tetapi belum dapat dipastikan julatnya

Hampir tiga daripada empat pemilih Bagan Pinang ialah Melayu (72%), dengan India 14.2%, Cina 10% dan lain-lain 3.7%. Dalam kerusi berteraskan undi Melayu begini, corak undi pemilih Melayu banyak menentukan keputusan, dan anggaran mengikut saluran menunjukkan mereka condong kepada PN pada 2023.

Bagi pemilih Melayu, had Duncan-Davis memberi julat antara 25.2% dan 49.4% sokongan kepada perpaduan. Julat itu meliputi keputusan kerusi (40.7%), jadi aritmetik tidak dapat memastikan sama ada pemilih Melayu di atas atau di bawah purata kerusi. Tetapi ia mengesahkan satu had tertinggi yang bermakna: sokongan Melayu kepada perpaduan tidak melebihi 49.4%, iaitu di bawah separuh. Dalam kerusi 72% Melayu, had itu menerangkan mengapa tiket perpaduan hanya mendapat 40.7%: majoriti pemilih Melayu sendiri, kumpulan yang membentuk hampir tiga perempat kerusi ini, tidak menyokong perpaduan pada 2023.

Bagi pemilih Cina dan India, ceritanya berbeza daripada Melayu. Anggaran mengikut saluran menunjukkan kedua-dua kumpulan lebih menyokong tiket perpaduan, dan anggaran itu tersebar jauh daripada purata kerusi, bukan terkumpul padanya, jadi kaedah ini memang nampak sesuatu di sini. Masalahnya bukan kaedah buta, tetapi aritmetik tidak dapat mengurung kedua-dua blok itu dari atas: kerana bilangan mereka kecil dalam setiap saluran, had tertinggi tersekat hampir 100%. Yang dapat dipastikan hanya satu had terendah bagi pemilih India, iaitu sekurang-kurangnya 37.2% sokongan kepada perpaduan. Malah, perbezaan antara sokongan Melayu dan sokongan India terletak antara -74.4 dan +12.1 mata, satu julat yang merentasi sifar, jadi aritmetik tidak dapat memastikan pun kumpulan mana lebih menyokong perpaduan. Semua kecondongan kaum di atas, kecuali had tertinggi Melayu dan had terendah India itu, kekal anggaran yang tidak disahkan.

1 Ogos: pemilih baharu di kerusi majoriti 3,426

Carta di bawah menggunakan snapshot, iaitu rekod daftar pemilih pada satu tarikh tertentu dalam 2026, bukan lagi anggaran model kami. Jumlah rasmi pengundi berdaftar, atau Daftar Pemilih Pilihan Raya (DPPR), di seluruh Negeri Sembilan ialah 889,490, dan daftar rasmi SPR mengikut DUN yang diterbitkan pada hari penamaan 18 Julai mengesahkan angka Bagan Pinang, jadi angka ini muktamad.

Berbeza dengan kebanyakan kerusi, daftar Bagan Pinang tidak membesar; ia mengecil sedikit, daripada 27,789 nama pada 2023 kepada 27,451 pada 2026, susutan bersih 338 orang. Namun di sebalik angka bersih yang menurun itu ada pusing ganti yang jauh lebih besar. Kira-kira 6,202 nama baharu masuk ke daftar kerusi ini sejak 2023, manakala jumlah yang lebih besar keluar kerana meninggal atau berpindah. Daripada 6,202 nama baharu itu, 3,328 ialah pengundi muda 18 hingga 21 tahun (82.1% Melayu), dengan 2,198 daripadanya pasti tiada rekod mengundi sebelum ini; 2,524 lagi berumur 22 tahun ke atas tetapi tiada dalam mana-mana daftar Negeri Sembilan 2023; dan 350 pemilih yang berpindah masuk dari kerusi Negeri Sembilan yang lain.

Mudah tergoda untuk membandingkan pemilih baharu itu dengan majoriti 3,426, kerana bilangannya besar. Bandingan itu mengelirukan atas dua sebab, sama seperti kerusi lain dalam siri ini. Pertama, nama dalam daftar bukan undi yang dibuang; pada kadar keluar mengundi golongan muda 2023 (kira-kira 52%), 3,328 pengundi muda bersamaan lebih kurang 1,700 undi sahaja, dan undi itu pula berpecah antara tiga pihak. Kedua, majoriti 3,426 tidak memerlukan 3,426 pengundi bertukar fikiran, kerana setiap pertukaran menggerakkan dua undi sekali gus, jadi kira-kira 1,700 pertukaran sudah memadai. Yang pasti hanya ini: tiada model dapat memastikan sama ada pemilih baharu ini akan keluar mengundi atau pihak mana yang akan mereka pilih.

Penyandang kekal, BN beri laluan, dan BERSATU letak wajah baharu

Struktur 2026 kini muktamad, dan tiga perkara membentuk pertandingan di Bagan Pinang.

Pertama, penyandang kekal dan tapaknya utuh. Abdul Fatah Zakaria, yang memenangi Bagan Pinang pada 2023 atas tiket PN pimpinan PAS, mempertahankan kerusi ini pada 2026, masih atas logo PN. Rekod kami menunjukkan 2023 ialah satu-satunya kali dia bertanding pilihan raya, jadi dia penyandang satu penggal yang menang julung kali di sini. Berbeza dengan beberapa kerusi lain yang penyandangnya bertukar parti dan memecahkan tapak sendiri, di Bagan Pinang penyandang tidak berganjak; undi peribadinya dan undi PAS kekal di penjuru PN.

Kedua, BN tidak bertanding. Pada 2023, tiket perpaduan di sini diwakili seorang calon BN; PH tidak meletakkan calon berasingan. Bagi 2026, susunan antara BN dan gabungan pimpinan PAS meletakkan BN mengundur di kerusi-kerusi tertentu yang PAS pegang, dan Bagan Pinang antaranya. Maka pencabar perpaduan tunggal kini PH, Nasir Raman daripada PKR. Rekod kami tidak menunjukkan Nasir pernah bertanding pilihan raya sebelum ini, seorang calon kali pertama. Kerana BN tidak masuk, undi perpaduan tidak lagi berpecah antara BN dan PH sebaliknya berkumpul di belakang satu calon PH. Tetapi ini bukan bermakna semua undi menentang penyandang bersatu; BERSATU pula pencabar ketiga yang berdiri sendiri, jadi undi bukan-penyandang tetap terbahagi antara PH dan BERSATU.

Ketiga, BERSATU meletakkan wajah baharu atas lambang sendiri. Selepas PAS memutuskan hubungan dengan BERSATU, BERSATU tidak lagi di bawah payung PN, sebaliknya bertanding sendiri. Calonnya Sheikh Junaidy Jamaludin, yang juga tiada rekod bertanding dalam simpanan kami, seorang calon kali pertama. Pada 2023, jentera PAS dan BERSATU bergabung di belakang satu calon PN; pada 2026 jentera itu berpecah, dan calon BERSATU merebut sebahagian penyokong yang dahulu mengundi blok PN yang bersatu.

Siapa yang untung daripada susunan ini? Dua daya perlu ditimbang, dan kali ini keduanya menarik ke arah yang berlawanan. Daya pertama menekan PN ke bawah: hakisan tapak. Undi 10,921 itu dibuang pada 2023 di bawah payung PN yang bersatu, dengan jentera PAS dan BERSATU bergabung; pada 2026 payung itu berpecah. Sebagai gambaran sahaja, bukan ramalan: di Johor, jumlah undi PN di semua kerusi yang ditandinginya semula bersamaan kira-kira 47.7% daripada jumlah undi lamanya di kerusi-kerusi itu. Itu nisbah keseluruhan bagi kerusi yang PN tandingi semula di Johor sahaja, bukan kadar bagi satu-satu kerusi; kalau dikira merangkumi seluruh negeri Johor, kadarnya lebih rendah, sekitar 30%. Jika nisbah keseluruhan itu dipinjam untuk 10,921 undi Bagan Pinang, jumlahnya kira-kira 5,200 undi, satu gambaran betapa tidak pastinya tapak PN bertahan tanpa keadaan bersatu 2023. Tekanan itu ditambah lagi oleh satu perkara: blok 10,921 undi 2023 digerakkan jentera PAS dan BERSATU yang bergabung, dan jentera itu kini berpecah, jadi penyandang tidak lagi memiliki keseluruhan tapak yang menang dahulu.

Daya kedua menolak ke arah bertentangan: ketiadaan BN. Di kebanyakan kerusi, pengunduran BN menghapuskan perpecahan BN-lawan-PH yang biasa dan memusatkan undi menentang penyandang di belakang PH. Tetapi ini kerusi pegangan PAS yang BN beri laluan, dan sebahagian pengundi yang biasa memilih BN mungkin mengalir kepada penyandang PN, bukan kepada PH. Kami tidak boleh mengesahkan ke mana undi BN 2023 (7,495 undi) pergi apabila BN tiada di kertas undi; ia mungkin ke PH, mungkin ke penyandang PN, mungkin ke BERSATU, mungkin tinggal di rumah. Yang pasti hanya penyandang PN mula dengan margin terlebar antara semua kerusi PN, dan itu sendiri penampan yang tebal.

Ringkasnya, dua soalan menentukan malam 1 Ogos. Pertama, berapa banyak daripada 10,921 undi menang 2023 yang kekal dengan penyandang PN, dan berapa banyak yang mengalir kepada calon baharu BERSATU selepas PAS dan BERSATU berpisah. Kedua, sama ada undi perpaduan yang kini bersatu di belakang PH, ditambah mana-mana undi BN yang tidak mengikut laluan ke PN, cukup untuk merapatkan jurang 18.6 mata itu. Struktur sudah tetap, tiga penjuru dengan BN di luar gelanggang; pembahagian 10,921 undi itu yang menentukan keputusannya.

Bagan Pinang berubah daripada kubu BN (71.2% pada 2013) kepada kerusi PN yang paling selesa di negeri ini dalam masa satu dekad, dan penyandang PAS itu kini mempertahankannya dengan tapak yang utuh. Bagi 2026, dua soalan menentukan sama ada PN mengekalkannya. Pertama, berapa banyak daripada tapak 10,921 undi 2023 yang kekal dengan penyandang PN, dan berapa banyak yang mengalir kepada calon baharu BERSATU selepas gabungan PAS-BERSATU terungkai. Kedua, sama ada undi perpaduan yang kini bersatu di belakang PH mampu merapatkan margin 18.6 mata itu, dengan undi BN 2023 yang tidak tentu haluannya sebagai faktor yang tidak dapat kami sahkan arahnya. Struktur sudah tetap, tiga penjuru dengan BN di luar gelanggang; jawapan kepada dua soalan itu yang menentukan malam 1 Ogos.